Skírnir

Volume

Skírnir - 01.09.2004, Page 21

Skírnir - 01.09.2004, Page 21
þeg ar hef ur ver ið minnst á. Eitt fyrsta rit í þeim flokki var post illa Ant on i us ar Cor vinus ar, sem Odd ur Gott skálks son (d. 1556), síð - ar lög mað ur, þýddi úr þýsku og út kom í Rostock vor ið 1546. Á næstu ára tug um fylgdu í kjöl far ið mörg trú ar rit sem gef in voru út í Kaup manna höfn og síð ar á Ís landi og voru flest þess ara rita þýdd úr þýsku, að minnsta kosti meira en tug ur á 16. öld og á fjórða tug verka á 17. öld. Auk þess birt ist fjöldi þýddra verka aldrei á prenti og er sumt af því enn varð veitt í hand rit um. Sög um fer t.d. af því hversu af kasta mik ill þýð andi síra Ólaf ur Halls son (1605–81) í Grímstung um var og skýra heim ild ir frá því að hann hafi þýtt nokkra tugi trú ar rita úr ýms um mál um en samt flest úr þýsku, þótt ekk ert birt ist á prenti.33 Og það voru ekki að eins trú ar rit sem kunn áttu menn í þýsku feng ust við að þýða, eins og þýð ing ar Magn ús ar Jóns son ar (um 1531–91) prúða bera glöggt vitni um. Á ár un um 1588–89 þýddi hann rit um rök ræðu list eft ir Ort holf Fuchs berger (1490–1541) og ann að um mælsku list eft ir Frieder ich Rieder er (á lífi 1493).34 Rúm um tutt ugu árum áður hafði hann feng ist við að þýða efni úr al múga bók mennt um, eins og sjá má af Pontus ar rím um hans frá 1564–1566 og fleiri áttu eft ir að fylgja í fót spor hans, því að talið er að sex sögu efni al múga bóka að minnsta kosti hafi ver ið þýdd úr þýsku. Af því sem hér hef ur ver ið rak ið varð andi þýsku kunn áttu Ís lend inga má ljóst vera að þýska hef ur gegnt mik il vægu hlut verki bæði í við skipta- og menn ing ar lífi Ís lend inga á 16. og 17. öld og kem ur það reynd ar heim og sam an við þá frá sögn Finns Jóns son - ar að allt fram á 17. öld hafi enn ver ið prest ar til á Ís landi sem kunnu litla eða enga lat ínu en voru hins veg ar vel að sér í dönsku og þýsku.35 erlend tungumál á íslandi… 305skírnir 33 Í riti sínu Speci men Is landi ae Non-Bar barae (GKS 2872 4to) seg ir Jón Þor kels - son Thork illi us frá þýð ing ar störf um Ólafs Halls son ar (bls. 173–82) en dreg ur í efa að hann hafi get að þýtt svo mörg verk. 34 Hand rit þess ara þýð inga eru enn varð veitt. Rit Fuchs bergers í Lbs 2675 4to og rit Rieder ers í AM 702 4to. Sjá enn frem ur Magn ús Jóns son 1961: xxiv–xxv og Jón Þor kels son 1895: 97–98. 35 Finn ur Jóns son 1775: 347.
Page 1
Page 2
Page 3
Page 4
Page 5
Page 6
Page 7
Page 8
Page 9
Page 10
Page 11
Page 12
Page 13
Page 14
Page 15
Page 16
Page 17
Page 18
Page 19
Page 20
Page 21
Page 22
Page 23
Page 24
Page 25
Page 26
Page 27
Page 28
Page 29
Page 30
Page 31
Page 32
Page 33
Page 34
Page 35
Page 36
Page 37
Page 38
Page 39
Page 40
Page 41
Page 42
Page 43
Page 44
Page 45
Page 46
Page 47
Page 48
Page 49
Page 50
Page 51
Page 52
Page 53
Page 54
Page 55
Page 56
Page 57
Page 58
Page 59
Page 60
Page 61
Page 62
Page 63
Page 64
Page 65
Page 66
Page 67
Page 68
Page 69
Page 70
Page 71
Page 72
Page 73
Page 74
Page 75
Page 76
Page 77
Page 78
Page 79
Page 80
Page 81
Page 82
Page 83
Page 84
Page 85
Page 86
Page 87
Page 88
Page 89
Page 90
Page 91
Page 92
Page 93
Page 94
Page 95
Page 96
Page 97
Page 98
Page 99
Page 100
Page 101
Page 102
Page 103
Page 104
Page 105
Page 106
Page 107
Page 108
Page 109
Page 110
Page 111
Page 112
Page 113
Page 114
Page 115
Page 116
Page 117
Page 118
Page 119
Page 120
Page 121
Page 122
Page 123
Page 124
Page 125
Page 126
Page 127
Page 128
Page 129
Page 130
Page 131
Page 132
Page 133
Page 134
Page 135
Page 136
Page 137
Page 138
Page 139
Page 140
Page 141
Page 142
Page 143
Page 144
Page 145
Page 146
Page 147
Page 148
Page 149
Page 150
Page 151
Page 152
Page 153
Page 154
Page 155
Page 156
Page 157
Page 158
Page 159
Page 160
Page 161
Page 162
Page 163
Page 164
Page 165
Page 166
Page 167
Page 168
Page 169
Page 170
Page 171
Page 172
Page 173
Page 174
Page 175
Page 176
Page 177
Page 178
Page 179
Page 180
Page 181
Page 182
Page 183
Page 184
Page 185
Page 186
Page 187
Page 188
Page 189
Page 190
Page 191
Page 192
Page 193
Page 194
Page 195
Page 196
Page 197
Page 198
Page 199
Page 200
Page 201
Page 202
Page 203
Page 204
Page 205
Page 206
Page 207
Page 208
Page 209
Page 210
Page 211
Page 212

x

Skírnir

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Skírnir
https://timarit.is/publication/59

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.