Skírnir

Árgangur

Skírnir - 01.09.2004, Síða 189

Skírnir - 01.09.2004, Síða 189
reyn ir hann að hugsa for send ur og til urð lista verks ins í nýj um hug tök um. Í stað þess að líta svo á að lista verk ið leiði okk ur inn í ein hvern til tek inn heim, eins og gjarn an er sagt, þá orð ar hann það þannig að lista verk ið opni nýj an heim og nýja mögu leika er feli í sér nýja heild ar sýn á ver una. Með sínu tor skilda orða fari seg ir Heidegger að lista verk ið „geri sann leik - ann virk an“,3 en hug tak ið sann leik ur er hjá hon um tíma tengt fyr ir bæri er teng ist ver unni sem at burð ur, en ekki sem skýrt af mörk uð og áþreif an leg stað reynd. Sann leik ur inn birt ist í verk inu, seg ir hann, eins og tog streita á milli af hjúp un ar og yf ir breiðslu, eða eins og bar átta á milli Heims ins (mann legr ar til vist ar) og Jarð ar (efn is heims ins sem fel ur verk ið um leið og hann birt ir það). Þessi bar átta fel ur jafn framt í sér ein ingu þess ara and - stæðna, þar sem ljós ið verð ur ekki til án myrk urs, op in ber un ekki til án þess að eitt hvað sé hul ið.4 Trú lega er öll heim speki Heideggers um list ina og upp runa henn ar eins kon ar mynd lík ing og leik ur að orð um, og hef ur þannig til að bera ýmsa eig in leika skáld skap ar ins, en því er ekki að leyna að það er ein hvern skyld leika að finna með þess ari mynd lík ingu og þeim svið settu at burð um sem finna má í ljós mynd um Sig urð ar, þar sem kjarni máls ins birt ist í ein ingu þess sem við sjá um og þess sem er hul ið: með gjörn ing um sín um opn ar Sig urð ur heim sem birt ist í spennu sem mynd ast á milli lík am ans og þess rým is sem hann skap ar með veru sinni. Lista mað ur inn birt ist okk ur jafn framt sem ger andi í verk inu í tvenn um skiln ingi: sá sem er sýnd ur í mynd inni og sá sem stend ur ósýni leg ur á bak við lins una og svið set ur mynd verk ið inn an ramma ljós mynd ar inn - ar. Mynda vél in er á milli ljós mynd ar ans og við fangs ins og „tek ur í báð - ar átt ir“ eins og Wim Wend ers orð aði það.5 Um leið og hún mynd ar við fang sitt mynd ar hún sýn ljós mynd ar ans á það, og sú sýn stýr ir jafn - framt áhorfi okk ar eða leið ir það. Um leið og við sjá um gjörn ing lista - manns ins á mynd inni sjá um við sýn hans og túlk un á sama gjörn ingi í gegn um ljós myndalins una. Þannig eru þess ar mynd ir tvö fald ar í roð inu, ef svo mætti segja. Hvar er það sem við sjá um í þess um ljós mynd um? Er það stað sett í yf ir borði ljós mynd ar inn ar? Á það sér hlut bund inn stað í nátt úr unni? Er það fólg ið í hin um spennu þrungnu átök um lista manns - ins í mynd inni við um hverfi sitt og sjón deild ar hring? Eða er það stað - sett í hugs un þess ósýni lega auga sem stýr ir lins unni? Sam kvæmt skiln - náttúran, tungumálið, líkaminn og … 473skírnir 3 Mart in Heidegger: Der Ur sprung des Kun stwerks, rit gerð birt ist í rit gerða safn - inu Holzwege, Frank furt 1950. Hér stuðst við ítalska þýð ingu Pi etro Chi odi: Senti eri inter rotti, Flórens 1997, bls. 23. 4 Sbr. Senti eri inter rotti, bls. 29–32. 5 Sbr. Wim Wend ers: Einmal, Frank furt 1993.
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132
Síða 133
Síða 134
Síða 135
Síða 136
Síða 137
Síða 138
Síða 139
Síða 140
Síða 141
Síða 142
Síða 143
Síða 144
Síða 145
Síða 146
Síða 147
Síða 148
Síða 149
Síða 150
Síða 151
Síða 152
Síða 153
Síða 154
Síða 155
Síða 156
Síða 157
Síða 158
Síða 159
Síða 160
Síða 161
Síða 162
Síða 163
Síða 164
Síða 165
Síða 166
Síða 167
Síða 168
Síða 169
Síða 170
Síða 171
Síða 172
Síða 173
Síða 174
Síða 175
Síða 176
Síða 177
Síða 178
Síða 179
Síða 180
Síða 181
Síða 182
Síða 183
Síða 184
Síða 185
Síða 186
Síða 187
Síða 188
Síða 189
Síða 190
Síða 191
Síða 192
Síða 193
Síða 194
Síða 195
Síða 196
Síða 197
Síða 198
Síða 199
Síða 200
Síða 201
Síða 202
Síða 203
Síða 204
Síða 205
Síða 206
Síða 207
Síða 208
Síða 209
Síða 210
Síða 211
Síða 212

x

Skírnir

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Skírnir
https://timarit.is/publication/59

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.