Ritið : tímarit Hugvísindastofnunar - 01.10.2022, Qupperneq 36

Ritið : tímarit Hugvísindastofnunar - 01.10.2022, Qupperneq 36
VIð BJUggUM þAð TIl SJálF 35 Íslenskt táknmál verður til áður höfðu kennarar notað fingrastafróf í kennslustundum og það hafði fyrst og fremst verið byggingarefni fyrir málið en nú var það bannað. Ben Bahan telur að öll táknmál byrji með látbragði og bendir á að alls staðar í heiminum verði sama ferlið þegar heyrnarlausir koma saman og hittast. látbragð verði að byrjandi táknmáli og eftir nokkrar kynslóðir sé það orðið venjubundið táknmál.106 Með því að banna fingrastafrófið var í rauninni dregið úr áhrifum íslensku og heyrandi fólks á málþróunina. „það var eng- inn sem kenndi okkur táknmálið, við bjuggum það til sjálf,“ sagði Sigurborg Skjaldberg (Sirrý). Allir viðmælendurnir, sem voru í skólanum eftir að fing- rastafróf og táknmál var bannað, sögðust hafa lært mest í frímínútunum. þá notuðu börnin sitt mál, sem byrjaði að þróast á meðal þeirra úr látbragði, bendingum og svipbrigðum. Tungumálið spratt upp úr athöfnum barnanna innan ramma skólans og utan og þróaðist framan af í heimavistinni og á leikvellinum utan kennslustundanna, án áhrifa frá íslensku og án vitundar og viðurkenningar heyrandi fólks. Málið var bundið aðstæðum sínum og náði til þess veruleika sem börnin lifðu í og sameiginlegrar upplifunar þeirra.107 það var ekki bara hlutlaus miðill til samskipta heldur var þrungið félagslega samhenginu þar sem táknin höfðu lifnað og endurspeglaði valdastöðuna sem samfélögin voru í. Táknið heyrandi fékk dýpri merkingu en það að heyra. Í tákninu fólst líka merkingin þeir sem ráða, þeir sem vita, þeir sem skilja ekki. Sigurborg Skjaldberg lýsti málinu sem „grófu“ og tók dæmi af því þegar sagt var hoppa, þá var hoppað. stígvél voru táknuð eins og eftirherma af því að klæða sig í stígvél og mjólk var táknuð með því að herma eftir því að mjólka kú. Táknið mamma átti uppruna sinn í talþjálfuninni hjá Brandi en það var gert með því að ýta tvisvar með vísifingri á nefið á sama staðinn og þau áttu að nema röddun bókstafanna. Hún sagði að það hefði ekki verið „næmni“ í táknunum hjá þeim en nýtt mál var tekið að þróast. Hreinn guðmundsson og Sirrý rifjuðu upp bíóferðir sínar þegar þau voru í skólanum. þau sögðust hafa stillt sér upp fyrir framan dyravörðinn í bíóinu og bent á eyrun á sér. Hann hefði þá hleypt þeim inn án þess að þau þyrftu að borga. þegar þau komu heim af bíóinu endursögðu þau myndina fyrir hina krakkana með látbragði, bendingum og svipbrigðum. Í táknmálum er búið til svið í táknrýminu fyrir framan táknarann þar sem hlutum og persónum er raðað og þær látnar hreyfast og eiga samskipti. 106 Ben Bahan, „Senses and Culture. Exploring Sensory Orientations“, bls. 234. 107 Sbr. Mikhail Bakhtin, The Dialogic Imagination, bls. 293.
Qupperneq 1
Qupperneq 2
Qupperneq 3
Qupperneq 4
Qupperneq 5
Qupperneq 6
Qupperneq 7
Qupperneq 8
Qupperneq 9
Qupperneq 10
Qupperneq 11
Qupperneq 12
Qupperneq 13
Qupperneq 14
Qupperneq 15
Qupperneq 16
Qupperneq 17
Qupperneq 18
Qupperneq 19
Qupperneq 20
Qupperneq 21
Qupperneq 22
Qupperneq 23
Qupperneq 24
Qupperneq 25
Qupperneq 26
Qupperneq 27
Qupperneq 28
Qupperneq 29
Qupperneq 30
Qupperneq 31
Qupperneq 32
Qupperneq 33
Qupperneq 34
Qupperneq 35
Qupperneq 36
Qupperneq 37
Qupperneq 38
Qupperneq 39
Qupperneq 40
Qupperneq 41
Qupperneq 42
Qupperneq 43
Qupperneq 44
Qupperneq 45
Qupperneq 46
Qupperneq 47
Qupperneq 48
Qupperneq 49
Qupperneq 50
Qupperneq 51
Qupperneq 52
Qupperneq 53
Qupperneq 54
Qupperneq 55
Qupperneq 56
Qupperneq 57
Qupperneq 58
Qupperneq 59
Qupperneq 60
Qupperneq 61
Qupperneq 62
Qupperneq 63
Qupperneq 64
Qupperneq 65
Qupperneq 66
Qupperneq 67
Qupperneq 68
Qupperneq 69
Qupperneq 70
Qupperneq 71
Qupperneq 72
Qupperneq 73
Qupperneq 74
Qupperneq 75
Qupperneq 76
Qupperneq 77
Qupperneq 78
Qupperneq 79
Qupperneq 80
Qupperneq 81
Qupperneq 82
Qupperneq 83
Qupperneq 84
Qupperneq 85
Qupperneq 86
Qupperneq 87
Qupperneq 88
Qupperneq 89
Qupperneq 90
Qupperneq 91
Qupperneq 92
Qupperneq 93
Qupperneq 94
Qupperneq 95
Qupperneq 96
Qupperneq 97
Qupperneq 98
Qupperneq 99
Qupperneq 100
Qupperneq 101
Qupperneq 102
Qupperneq 103
Qupperneq 104
Qupperneq 105
Qupperneq 106
Qupperneq 107
Qupperneq 108
Qupperneq 109
Qupperneq 110
Qupperneq 111
Qupperneq 112
Qupperneq 113
Qupperneq 114
Qupperneq 115
Qupperneq 116
Qupperneq 117
Qupperneq 118
Qupperneq 119
Qupperneq 120
Qupperneq 121
Qupperneq 122
Qupperneq 123
Qupperneq 124
Qupperneq 125
Qupperneq 126
Qupperneq 127
Qupperneq 128
Qupperneq 129
Qupperneq 130
Qupperneq 131
Qupperneq 132
Qupperneq 133
Qupperneq 134
Qupperneq 135
Qupperneq 136
Qupperneq 137
Qupperneq 138
Qupperneq 139
Qupperneq 140
Qupperneq 141
Qupperneq 142
Qupperneq 143
Qupperneq 144
Qupperneq 145
Qupperneq 146
Qupperneq 147
Qupperneq 148
Qupperneq 149
Qupperneq 150
Qupperneq 151
Qupperneq 152
Qupperneq 153
Qupperneq 154
Qupperneq 155
Qupperneq 156
Qupperneq 157
Qupperneq 158
Qupperneq 159
Qupperneq 160
Qupperneq 161
Qupperneq 162
Qupperneq 163
Qupperneq 164
Qupperneq 165
Qupperneq 166
Qupperneq 167
Qupperneq 168
Qupperneq 169
Qupperneq 170
Qupperneq 171
Qupperneq 172
Qupperneq 173
Qupperneq 174
Qupperneq 175
Qupperneq 176
Qupperneq 177
Qupperneq 178
Qupperneq 179
Qupperneq 180
Qupperneq 181
Qupperneq 182
Qupperneq 183
Qupperneq 184
Qupperneq 185
Qupperneq 186
Qupperneq 187
Qupperneq 188
Qupperneq 189
Qupperneq 190
Qupperneq 191
Qupperneq 192
Qupperneq 193
Qupperneq 194
Qupperneq 195
Qupperneq 196
Qupperneq 197
Qupperneq 198
Qupperneq 199

x

Ritið : tímarit Hugvísindastofnunar

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Ritið : tímarit Hugvísindastofnunar
https://timarit.is/publication/1098

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.