Andvari

Árgangur

Andvari - 01.01.1979, Blaðsíða 56

Andvari - 01.01.1979, Blaðsíða 56
VILHJÁLMUR Þ. GÍSLASON: Jónas Guðlaugsson skáld Kringum seinustu aldamót var fjör og kraftur í íslenzku þjóðlífi og úrslita- umbrot í stjórnmálum og mikill vöxtur í atvinnulífi. Skáldin gerðust stjórnmála- menn og stjórnmálamennirnir skáld, eins og algengt hefur reyndar verið í íslenzkri sögu. Plato hafði að vísu í gamla daga í Grikklandi þá skoðun, að skáldum bæri að bægja sem allra mest frá áhrifum á landsmál. Ekki var þetta íslenzk skoðun, og á þeirri tímamótaöld, sem hér ræðir um, voru höfuðskáld valdamenn og stjórnsýslumenn. Ýmsir helztu menn, sem blöðunum stýrðu, voru einnig meðal höfuðskálda í eldri kynslóð, og ungir menn bættust við. Einn þeirra var Jónas Guðlaugsson. Nú er að vísu nokkuð fennt yfir hann í þessari fylkingu og þó ómaklega. Hannes Pétursson gaf út úrval íslenzkra kvæða hans 1957. Hann var yngstur í þeim nýja skáldaflokki, sem um aldamótin ruddist fram í stjómmálin og blaðamennskuna. Hann var svo ungur, að hann þurfti að segja skakkt til um aldur sinn og gera sig eldri en hann var til þess að komast sem ábyrgðarmaður út í blaðaútgáfu á ísafirði, með öðrum ungum höfundi, Guðmundi skólaskáldi. Þetta var 1906, þegar þeir stofnuðu blaðið Valinn. Jónas Guðlaugsson er talinn ritstjóri hans og eigandi, en Guðmundur skólaskáld meðritstjóri. Jónas Guðlaugsson var prestssonur, fæddur á Staðarhrauni 27. ágúst 1887 og settist í Lærða skólann 1901. Hann gaf út fyrstu kvæðabók sína, Vorblóm, árið 1905 og aðra með Sigurði frá Arnarholti, Sigurði slembi, árið eftir. Honum lá á, og hann var hvergi hræddur. Jónas Guðlaugsson var af ætt skálda og umsýslumanna, og hafa þeir frændur fengizt við hvorttveggja fram á þennan dag, ritstörf og framkvæmdir. Sr. Guð- laugur Guðmundsson, faðir Jónasar (f. 1853), gaf út Ljóðmæli (1925), og annar sonur prestsins, Kristján Guðlaugsson hæstaréttarlögmaður, ritstjóri og formaður Loftleiða, gaf út kvæðabókina Skuggar (1927). Vorblóm var ekki stórbrotin bók og víst ekki við því að búast, og skáldið sagði þá sjálft, að þess mætti minnast, „ef mönnum þykir eitthvað viðvaningslega gert, að höfundurinn er aðeins átján ára". Næsta bókin, Tvístirnið, er fjölbreytt- ari og fallegri ljóðabók og hlutur Sigurðar að vísu oft snjallari eða þroskameiri. Sigurður var nær áratug eldri en Jónas. Hann sagði mér, að Jónas Guðlaugsson hefði átt upptökin að útgáfu kvæðanna, sjálfur hefði hann þá verið hikandi og óframfærinn. Hann varð aldrei mikilvirkur, en vandvirkur listamaður, orðfagur og bragsnjallur og ágætur þýðari. Hann var einnig mjög vel ritfær á laust mál, skrifaði stundum harða gagnrýni og fjöruga og fróðlega minningaþætti. Hann
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148

x

Andvari

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Andvari
https://timarit.is/publication/346

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.