Andvari

Árgangur

Andvari - 01.01.1979, Blaðsíða 69

Andvari - 01.01.1979, Blaðsíða 69
ANDVARI HALLÆRI OG HNEYKSLISMÁL 67 fólkið allt í mislingunum, og þess vegna væri á mörgum heimilum hungurdauði yfirvofandi. Sem von var, voru blaðalesendur í Englandi orðnir alveg ruglaðir, og vissi enginn, hverju mátti trúa. En samt dró ekki verulega úr hallærisgjöfum fyrr en annar íslendingur skarst í leikinn. Guðbrandur Vigfússon var ugglaust bezt þekktur og mest virtur íslendingur síns tíma í Englandi. Það var ekki fyrr en 1884, að hann var skipaður prófessor extraordinarius í íslenzku og skyldum fræðum við háskólann í Oxford, en 1882 hafði hann lengi verið „Fellow" í Kristskirkjukolleghnu í Oxford, og útgáfa hans á Sturlungu o. fl. og ennfrem- ur íslenzk-enska orðabókin mikla höfðu gert hann frægan meðal lærðra manna. Guðbrandur hafði ekki komið heim til íslands í allmörg ár, en hann skrifaðist á við marga vini á íslandi. „Hann var og stoltur fyrir Islendinga og vildi þeir dygðu vel og bæru sig karlmannlega," eins og Jón iÞorkelsson komst að orði (Merkir Islendingar I, 259). I The Times 13. október, það er að segja þegar Eiríkur Magnússon var búinn að skipa upp um 800 sekkjum af korni á Djúpavogi og var kominn til Reykjavík- ur, birtist alllangt fréf frá Guðbrandi (þýtt í Skuld 10. nóvember 1882). Þar segir hann, meðal annars, að hann hafi verið beðinn í ágúst að ganga í samskota- nefndina. „En ég gaf því engan gaum, af því að ég var fullviss um, að upp- lýsingarnar gátu ekki verið sannar, og svo grunaði mig líka, að eitthvað kynni að liggja undir." Hann harmar trúgirni ensks almennings, sem lætur hafa út úr sér peninga, og örlæti Hafnarbúa, sem sýna Islendingum samúð, en þekkja aHs ekki hag þeirra. Hiknar Finsen telur 'hann hafa litla íslenzkukunnáttu og of lítinn tíma til að sinna málum Islendinga, þar sem hann sé líka dómsmálaráð- herra í Danmörku. Guðbrandur bætir því við, að þótt Eiríkur Magnússon kæmi aftur frá íslandi með fangið fullt af eiðfestum hallæri.svottorðum, þá mundi hann heldur kjósa að trúa Jóni Hjaltalín, sem hann telur framúrskarandi sannorðan, nákvæman og vel kunnugan um ástandið. (Hann nefnir það ekki, að þeir Jón Hjaltalín voru þremenningar - sjá bréf frá Jóni til Guðbrands 16. janúar 1875, Bodleian MS Icelandic d. 1.) I greininni hrósar Guðbrandur mjög hinu frumstæða, en holla líferni ís- lendinga, sem bara spilhst af áhrifum údendra vara og siða, og fullyrðir, að rólkið, sem útlendingum sýnist fölt og magurt, sé svona áí eðli sínu og alls ekki af hungri. Hann hælir og mjög vaxandi sjálfstæði þjóðarinnar og framförum hennar í verzlunarmálum og fiskiðnaði, sem leitt hafa til þess, að nóg sé í landssjóði til að verjast hallæri. Loks lýsir hann meirihluta prestanna í af- skekktum héruðum sem drykkfelldum aumingjum, sem óæskilegt og jafnwl ósanngjarnt væri að trúa fyrir úthlutun peninga. Jón Þorkelsson kemst m. a. svo að orði í Merkum íslendingum (I, 260): „Vottur er það um traust á Guðbrandi, að undir eins og hann hafði ritað gegn nallærisgiöfunum 1882. þvertók fyrir allar gjafirnar." Nú sýndist mönnum aug-
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148

x

Andvari

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Andvari
https://timarit.is/publication/346

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.