Andvari

Árgangur

Andvari - 01.01.1979, Blaðsíða 89

Andvari - 01.01.1979, Blaðsíða 89
ANDVAIU MEÐ WAGNER Í BAYREUTH 87 eða „Niflungahringurinn" er ekki einasta mesta verk Wagners að fyrirferð, þessi fjórleikur er hans heimsmyndunarsaga og lífsjátning. Dramað, - goðsögnin var hans heimur. „Helgasta köllun mannsins" - sagði hann - „er listin, en æðsta takmark listarinnar er dramað." Dramað, þ. e. músík- drama Wagners, sem svo hefir verið kallað, „hið nýja listaverk", á að verða til fyrir samverkan allra listgreina. Heitið „músík-drama" taldi hann síður en svo vera réttnefni; - sagði það valið verkum sínum til hnjóðs af óvinveittum gagn- rýnendum. Hér geti ekki verið um neinn sjónleik eða drama að ræða, eins og nafnið feli í sér, slíkt heiti gæti í hæsta lagi átt við um þann óskapnað sönglistar- innar, sem beri hið fáránlega nafn „ópera", - söngleikaform, sem teygði dramað og togaði á alla lund til að samþýðast tónlistinni, - form, sem Wagner fyrirleit og vildi feigt. En músikin, sú list, sem kennd er við listagyðjurnar eða músurnar, skyldi á ný hefjast til síns forna vegs og binda í sér söng, póesíu, leik og lát- bragðslist í einu samfelldu listaverki eða hljómandi sjónarspili. Tónlistin var upp- haf dramans - sagði Wagner - og það á hún aftur að verða. „Hún er hvorki fylgi- kona þess né frilla, hún er þess móðir. Hún hljómar, og það, sem hún hljómar, verður yður augum ljóst á leiksviðinu, - en hvað hún er, getið þér aðeins rennt grun í; þessvegna birtist hún yður í líkingum á leiksviðinu, líkt og þegar móðir lýkur upp leyndardómum trúarinnar fyrir börnum sínum með því að segja þeim helgisögur." .. . „Ég vildi helzt mega lýsa sjónleikum mínum sem sýnilegum at- höfnum tónlistarinnar sjálfrar," sagði hann enn fremur. „Biihnen-Festspiel", þ. e. „Hátíðarsjónleikur" var það heiti, er hann að lokum kaus „Hringnum", þegar hann bauð til fyrstu hátíðarinnar í Festspielhaus í Bayreuth árið 1876. Wagner hafði lengi dreymt um hið nýja hátíðarleikhús sitt, hina nýju Wart- burg, nýju Akropólis, þaðan sem rödd hans skyldi hljóma um veröld víða. Og það skyldi standa á leyndum stað í Bragalundi, langt úr alfaraleið veraldarhyggj- unnar, því að hann hugsaði sér hátíðarsýningar sínar sem n. k. launhelgar í nýjum anda. Hann lýsti því þannig: „Leikhúsið á að standa á hæð og sjást langt að. Þangað á fólk að flykkjast úr öllu landinu og leita sér sálubótar í samneyti við fegurð háleitrar og skírrar listar. Aðeins hið bezta á að vera á boðstólum og flutt á því samboðinn hátt. Þjóðin á sjálf að efna til listahátíðarinnar, og skal einskis endurgjalds krafizt." Bayreuth varð fyrir valinu, og var leikhúsið reist þar á grænni hæð í hinu fegursta umhverfi með tilstyrk góðra manna undir forystu vinar Wagners og vel- unnara, Lúðvíks II. Bajarakonungs. Og í Bayreuth lét Wagner lúðra gjalla og kveðja saman þýzka þjóð 1876, um líkt leyti og minnzt var á Fróni með þjóðhátíð ís- lands þúsund ára. Einnig hin þýzka þjóð gat þá minnzt síns uppruna og sameðlis sem einnar örlagaheildar. í fjarvídd goðsagnarinnar, eða í ljósi þeirrar heims- myndunarsögu, sem Wagner rakti í fjórum ginnmögnuðum sjónarspilum, studd- um þeim fornu fræðum, sem skráð eru í Eddu og sögum okkar lands, mátti þjóð hans sjá sjálfa sig sem í skuggsjá og kanna rök mannlegrar tilveru sinnar. „Nifl- ungahringurinn" hljómaði hér í Bayreuth í fyrsta sinn í heild, og sagan varð að veruleika. Draumar Wagners rættust! Eða fór ekki svo? - -. Thomas Mann, hinn mikli stríðsmaður Wagners, svarar þeirri spurningu á þessa leið: „Draumar? Hugarórar? - Jú, þeir áttu eftir að rætast - eða ef ekki alveg að rætast þá að
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148

x

Andvari

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Andvari
https://timarit.is/publication/346

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.