Andvari

Árgangur

Andvari - 01.01.1979, Blaðsíða 36

Andvari - 01.01.1979, Blaðsíða 36
34 BJÖRN JÓNSSON unni fyrir framan hraunið, sumstaðar eru þetta nokkuð stórar lindir, sem eru undir nokkrum þrýstingi, það er því álit- ið, að þarna komi fram frárennslið úr Selvallavatni. Einnig hefir mönnum sýnzt, að þarna gætu verið færar leiðir fyrir silunginn að ganga úr sjó upp í vatnið, þó að þarna sé um að ræða 5-6 km langa leið undir hrauninu. En fræðimenn á þessu sviði telja ekki göngu silungsins úr sjó skilyrði þeirrar litarbreytingar á hreistri silungsins, sem fram kemur, heldur sé það eðlislægt í sambandi við tímgun silungsins. Hraunið er í tveim aðalstraumum, sem ná til sjávar, austari straumurinn stefnír í norður. Það má segja, að það sé aðalhraunbreiðan, og nær til beggja jaðra hraunsins ofan frá Selvallavatni niður að Gagngötuklifi, en á því svæði gengur hraunstraumur úr aðalstraumn- um til vesturs, allt vestur að Mjósund- um, og hefur þá að mestu lokað fyrir mynni Hraunsfjarðar. Þessi hraun- straumur heitir Mjósundahraun og er 1-2 km á breidd. Yfir Mjósund var brúað fyrir hálfum öðrum áratug, og liggur nú þjóðvegurinn um hana, en þetta er fyrsta brú yfir fjörð hér á landi. Eftir að Mjósundahraun hefir runnið þarna úr aðalhrauninu, liggur vestur- jaðar aðalhraunsins niður með Kot- hraunskúlu, og þaðan til sjávar í Ytri- hraunvík. Kothraunsvatn hefir myndazt þarna við hraunið á sama hátt og Sel- vallavatn. Hraunrennslið hefir runnið þarna þvert á farveg þess vatns, sem kom af austurhluta Bjarnarhafnarfjalls sunnanverðum, þetta vatnslón, sem þarna hefur myndazt, hefir afrennsli í gegnum hraunið á sama hátt og Selvalla- vatn. í vatni þessu var nokkur silungur, en líkur eru nú á, að hann hverfi af völd- um minksins, ekki sízt vegna þess að vatnið minnkar mikið að sumrinu í þurrkum og kreppir þá mikið að sil- ungnum. Berserkjahraun er gamalt. Það var komið fyrir landnámstíð. Það lítur út fyrir, að hraunið hafi komið í áföngum, að minnsta kosti í tveim eða fleiri gos- um, það má sjá glögg merki þess, að elzti hluti þess hefir verið storknaður, þegar seinni gosin hafa komið. Háa- hraun heitir, þar sem síðasta gosið hefir runnið, og þar lítur út fyrir, að þykkt hraunsins sé 20-30 metrar, en allt er þetta ókannað af jarðfræðingum. Berserkjahraun hefir verið slæmur þröskuldur svona þvert í gegnum sveit- ina og mikill farartálmi, því það hefir hvergi verið hægt að komast með hesta yfir það, áður en ruddur var vegur yfir það. En í fulla öld eftir að byggð kom í sveitina, hefir ekki verið reynt að ryðia þar veg, og það var ekki fyrr en ber- serkirnir Halli og Leiknir 'komu til sög- unnar, að lagt var í að ryðja veg yfir hraunið. Og svo úfið er hraunið, að ekki hefir verið hægt að koma sauðfé yfir það, áður en ruddur var þar vegur. En hraunið lokaði þó ekki algjörlega leið eftir sveitinni, því fyrir ofan Svína- vatn var fær leið, enda var þar á tím- um fyrstu byggðar hér alfaraleið. Einnig var fært um stórstraumsfjörur fyrir framan hraun og sjálfsagt verið eitt- hvað farin sú leið, þegar hún var fær, en aðalsamgöngur á milli byggða við Bjarnarhafnarfjall og byggðar í mið- sveit og Þórsnesi hafa verið á sjó, og það hefir verið tiltölulega auðvelt, því sjór er kyrr þarna á eyjasundunum og alstað- ar góðar lendingar. Berserkjahraun er svo úfið, sérstaklega neðan til, að þar hafa hvorki menn né skepnur talið fært að komast leiðar sinnar, en eftir að kem- ur upp í mitt hraun, þá eru nokkrir
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148

x

Andvari

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Andvari
https://timarit.is/publication/346

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.