Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.09.2018, Page 128

Tímarit Máls og menningar - 01.09.2018, Page 128
U m s a g n i r u m b æ k u r 128 TMM 2018 · 3 kunnugleg stef og nafnleysi stúlkunnar undirstrikar að Smartís er saga kynslóð- ar, eða jafnvel unglinga almennt, óháð tíma og rúmi; bók sem fangar þversagn- irnar og tilfinningarnar sem einkenna unglingsárin. Einar Már Jónsson Sósíalisti með silkihanska Styrmir Gunnarsson: Uppreisnarmenn frjálshyggjunnar, byltingin sem aldrei varð. Veröld 2017. (Með hliðsjón af bókunum Allt kann sá er bíða kann, æsku- og athafnasaga Sveins R. Eyj- ólfssonar eftir Silju Aðalsteinsdóttur og Í liði forsætisráðherra eða ekki eftir Björn Jón Bragason.) Ef hægt er að gagnrýna bók Styrmis Gunnarssonar Uppreisnarmenn frjáls- hyggjunnar, byltingin sem aldrei varð fyrir eitthvað er það að hann skuli vill- ast inn á braut sem glapið hefur margan sagnfræðinginn, semsé skýra rás sög- unnar sem einhvers konar röklegt ferli þar sem menn með sínar hugmyndir, áform og líka takmarkanir eigast við; órökréttum tilfinningum þeirra, for- dómum, reiði, geðsveiflum, jafnvel hreinni glópsku, er hins vegar vísað út í ystu myrkur, þar sem þeim er uppálagt að vera til friðs. Eins og Styrmir segir sjálfur settist hann niður við að skrifa þessa bók þegar hann var orðinn úrkula vonar um að sjálfstæðismenn gerðu nokkurt raun- hæft uppgjör eftir hrunið 2008, ljóst var orðið að þeir ætluðu ekki að líta í eigin barm og spyrja sjálfa sig hvaða mistök þeir kynnu að hafa gert, hvort stefna þeirra í meira en áratug hefði kannski verið röng og hvað nú mætti gera til að leiðrétta siglinguna. Fylgishrun flokks- ins hefði þó átt að vera hvati til þess. Að vísu var ein heiðarleg tilraun gerð til að vekja máls á ábyrgð flokksins, en hún rann strax út í sandinn og þá var málið látið niður falla, þegjandi og hljóðalaust að því er virðist, en á því kann Styrmir enga skýringu. Í frásögn hans endurspeglast því hvernig dyggur sjálfstæðismaður lítur á sögu undanfarinna áratuga, hvernig hann leitast við að finna mistökin, án þess að ráðast á flokkinn sem slíkan, og hvernig hann reynir, eins og eðlilegt má teljast, að draga fram það sem flokkur- inn kann að hafa sér til málsbóta. Hvað sem annars má um frásögnina segja er hún gagnlegt framlag til umræðunnar, þarna kemur fram ein hlið málsins sem vert er að gefa gaum. Styrmir hefur frásögn sína með stutt- orðri lýsingu á stefnu Sjálfstæðisflokks- ins, þeirri stefnu sem gerði hann sjálfan að sjálfstæðismanni, og hann vill kenna við arfleifðina frá Ólafi Thors og Bjarna Benediktssyni eldra. Hún byggðist á þjóðlegum grunni, segir hann, og nefnir þá líka „varnarsamstarfið við Bandarík- in“ (sem einhver gárunginn kynni reyndar að segja að hafi tekið skoplegar dýfur síðan, en það er ekki viðfangsefni Styrmis þótt hann ýi að því síðar í bók- inni), síðan dregur hann fram „áherzlu á einkaframtak og frjálsa samkeppni en jafnframt velferðarstefnu, sem segja má að hafi verið innsigluð með byltingu í félagslegri þjónustu Reykjavíkurborgar í borgarstjóratíð Geirs Hallgrímssonar. Þetta var sú grundvallarstefna sem gerði Sjálfstæðisflokkinn að svo breiðum stjórnmálaflokki sem raun varð á“ (bls. 20–21). Nokkru síðar bendir Styrmir á TMM_3_2018.indd 128 23.8.2018 14:19
Page 1
Page 2
Page 3
Page 4
Page 5
Page 6
Page 7
Page 8
Page 9
Page 10
Page 11
Page 12
Page 13
Page 14
Page 15
Page 16
Page 17
Page 18
Page 19
Page 20
Page 21
Page 22
Page 23
Page 24
Page 25
Page 26
Page 27
Page 28
Page 29
Page 30
Page 31
Page 32
Page 33
Page 34
Page 35
Page 36
Page 37
Page 38
Page 39
Page 40
Page 41
Page 42
Page 43
Page 44
Page 45
Page 46
Page 47
Page 48
Page 49
Page 50
Page 51
Page 52
Page 53
Page 54
Page 55
Page 56
Page 57
Page 58
Page 59
Page 60
Page 61
Page 62
Page 63
Page 64
Page 65
Page 66
Page 67
Page 68
Page 69
Page 70
Page 71
Page 72
Page 73
Page 74
Page 75
Page 76
Page 77
Page 78
Page 79
Page 80
Page 81
Page 82
Page 83
Page 84
Page 85
Page 86
Page 87
Page 88
Page 89
Page 90
Page 91
Page 92
Page 93
Page 94
Page 95
Page 96
Page 97
Page 98
Page 99
Page 100
Page 101
Page 102
Page 103
Page 104
Page 105
Page 106
Page 107
Page 108
Page 109
Page 110
Page 111
Page 112
Page 113
Page 114
Page 115
Page 116
Page 117
Page 118
Page 119
Page 120
Page 121
Page 122
Page 123
Page 124
Page 125
Page 126
Page 127
Page 128
Page 129
Page 130
Page 131
Page 132
Page 133
Page 134
Page 135
Page 136
Page 137
Page 138
Page 139
Page 140
Page 141
Page 142
Page 143

x

Tímarit Máls og menningar

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.