Uppeldi og menntun - 01.01.1997, Blaðsíða 84

SKAPAR ÆFINGIN MEISTARANN?
íyrir. Auk þess voru viðtöl tekin fyrir og eftir hvort æfingatímabil. Alls voru þetta
því sex viðtöl við hvern þátttakanda. Hvert viðtal var um klukkustund að lengd.
Við greiningu gagna var beitt innihaldsgreiningu (Patton 1987). Upp úr þeim
voru unnar skrár og þær greindar. í tengslum við þá greiningu komu fram eftir-
farandi þemu sem sjá má á Töflu 2.
Tafla 2
Þemu sem fram komu við innihaldsgreiningu
Fyrri reynsla - Væntingar - Sýn á kennarann
í leit að fyrirmynd - Togstreita
Tilhögun æfingakennslunnar
Markmið kennsluréttindanáms við Háskóla íslands, eins og það er skilgreint í
skýrslunni Innra mat á námi í Kennslufræði til kennsluréttinda (Gerður G. Óskarsdóttir
1996), er að veita fræðilega og verklega menntun fyrir verðandi greinakennara í
efstu bekkjum grunnskóla og framhaldsskólum. Undanfarin ár hefur sá háttur
verið hafður á að væntanlegir nemendur skulu hafa lokið B.A.- eða B.S.-námi í
grein áður en þeir hefja fullt nám í kennslufræði til kennsluréttinda sem er 26 vikna
nám, eitt háskólaár, samtals 30 einingar. Þar af er æfingakennsla í fjórar vikur alls.
Æfingakennslutímabil eru tvö, hvort á sínu misseri, þrjátíu kennslustundir, tvær
vikur í senn í nóvember og mars. I fyrra skiptið fara nemar í æfingakennslu á
unglingastigi en á vormisseri fara þeir í framhaldsskóla. Undirbúningur hefst á því
að nemendur fara í heimsóknir í skóla. Skólaheimsóknir eru liður í að tengja námið
við starfsvettvang og undirbúa nemendur þannig óbeint undir æfingakennsluna.
Kennaranemar eru sendir tvisvar út í skóla til að fylgjast með kennslu í einn dag í
senn. Einnig eru þeir í fjögurra daga dæmikennslunámskeiði í fámennum hópum,
þar sem þeir æfa sig í að kenna hver öðrum og meta síðan kennsludæmin á mynd-
bandi. Um það bil mánuði áður en æfingakennsla hefst fá þeir að vita nafn æfinga-
kennara síns og skóla. Þá er ætlast til að nemar heimsæki æfingakennarann, fylgist
með starfi hans og sitji í tímum til að kynnast nemendum og vinnuaðferðum
æfingakennarans. Einn kynningarfundur er haldinn með æfingakennurum þar sem
þeim er boðið að koma og ræða nánar um tilhögun æfingakennslunnar við kennara
í kennsluréttindanáminu. Að öðru leyti er æfingakennurum í sjálfsvald sett hvernig
þeir starfa með nemanum. Fulltrúi frá háskólanum (sem er yfirleitt kennari úr
kennslufræði greina, en þeir gegna hlutverki eins konar umsjónarkennara) kemur
einu sinni í heimsókn og situr í eina kennslustund og ræðir síðan við nema og
æfingakennara. Meðan á æfingakennslu stendur halda nemar dagbók. Unnið er úr
æfingakennslunni með stuttum einkaviðtölum við hvern nema auk hópumræðna.
82