Andvari

Årgang

Andvari - 01.01.2009, Side 94

Andvari - 01.01.2009, Side 94
92 SVEINN EINARSSON ANDVARI saman þá frægu bók Dóná, þar sem hann siglir í gegnum menningarsögu Evrópu, og hefur verið orðaður við Nóbelsverðlaun. Þessi nýja bók Magris er mjög margslungið skáldverk, því að ekki er nóg með að höfundur slengi þar saman tveimur tímaskeiðum í mannkynssögunni og tveimur persónum sem eru eins og klónaðar líkt og Dolly, heldur tvinnar hann inn í vefinn goðsögunni um Jason og gullna reyfið. Þó að söguhetjurnar lifi á ólíkum tíma, upplifa þær sig sem eina persónu. Lífsatvik eru ekki ólík, annar flækist milli Tasmaníu og Trieste á dögum ítalskra fasista, Stalíns og Títós, hinn er Jörundur okkar milli Danakonungs og Bretlandskonungs; báðir verða leiksoppar pólitískra yfirráðastefna og átaka, sem þeir ráða lítt við, þó að báðum gangi til ákveðin réttlætiskennd. Bókin heitir / blindni, Alla cieca, og segir það sitt. Hvorugur ræður sínum örlögum. Þessi saga er bæði skáldleg í texta og heimspekilega hugsuð, með tilvitn- unum út og suður í sögur og sagnir að postmódernum hætti og auðvitað gerólík umfjöllun íslensku skáldanna, þó ekki sé nema vegna þess að þeir einblína á hundadagana og þann Jörund sem þar birtist, en Magris er að segja dæmi- sögu sem í kjarna sínum ræðst að andstæðunum, einstaklingi með óstýriláta frelsisþrá og réttkætiskennd í leit að samkennd, hins vegar samfélaginu þar sem byltingin snýst upp í andhverfu sína og étur börnin sína. Báðir verða þeir refsifangar á Tasmaníu, Salvatore Cippico og Jörgen. Þegar Jörundur lýsir sér á elliárunum heitir það hjá Magris: „Allir þekkja mig, manninn sem sendi fyrsta harpúninn í hval í ármynni Derwentfljóts, landmælingamanninn sem teiknaði upp Brass-sund, hermanninn sem barðist við Waterloo, ég segi refsi- föngunum frá undirheimum Lundúnaborgar og siðleysinu í Newgate-fangels- inu, ég segi trúboðunum frá guðfræðinámi mínu og fólkinu sem ég sneri til réttrar trúar á Tahiti; ég mæli með ýmsum lækningakúrum fyrir þá sjúku, ég slæ í spil með sjómönnunum og tapa fé, forvitnast um höfundarlaun vegna bóka minna, greiðslur sem ég aldrei fæ, grennslast fyrir um danska verslunar- ráðið fyrir Suðurhöf, sem aldrei er opnað, um rit mín sem menn halda áfram að hunsa, um opinberar skuldir og þá innfæddu“. - Hann fjölyrðir reyndar ekki um þá innfæddu, en sannleikurinn er sá, að hann hafði af því tekjur að reyna að útrýma þeim; þetta hét að flytja siðmenninguna og framfarirnar á þessar suðrænu slóðir. Meira hélt hann á lofti sinni stuttu konungsævi og því að hann átti þátt í að stofna til höfuðstaðar Tasmaníu, Hobart. Já, hvernig var Jörundur? Jón Þorkelsson viðhefur allt í einu þessi orð í bók sinni um Jörund (1894), eftir að hafa leitt getum að því að upphafsmað- ur ævintýrsins hafi verið tólgarkaupmaðurinn Samuel Phelps: „Enda hefir Phelps vitað þar hvað hann saung, því að Jörundur var ótrauður í alt og mesti braskari. Það lítur út fyrir, að það hafi verið töluvert efni í honum, og Hooker segir að hann hafi verið gáfaður maður og má það vel vera, en hvorki var hann vitur maður né forsjáll, enda lítill auðnumaður jafnan. Illmenni hefir
Side 1
Side 2
Side 3
Side 4
Side 5
Side 6
Side 7
Side 8
Side 9
Side 10
Side 11
Side 12
Side 13
Side 14
Side 15
Side 16
Side 17
Side 18
Side 19
Side 20
Side 21
Side 22
Side 23
Side 24
Side 25
Side 26
Side 27
Side 28
Side 29
Side 30
Side 31
Side 32
Side 33
Side 34
Side 35
Side 36
Side 37
Side 38
Side 39
Side 40
Side 41
Side 42
Side 43
Side 44
Side 45
Side 46
Side 47
Side 48
Side 49
Side 50
Side 51
Side 52
Side 53
Side 54
Side 55
Side 56
Side 57
Side 58
Side 59
Side 60
Side 61
Side 62
Side 63
Side 64
Side 65
Side 66
Side 67
Side 68
Side 69
Side 70
Side 71
Side 72
Side 73
Side 74
Side 75
Side 76
Side 77
Side 78
Side 79
Side 80
Side 81
Side 82
Side 83
Side 84
Side 85
Side 86
Side 87
Side 88
Side 89
Side 90
Side 91
Side 92
Side 93
Side 94
Side 95
Side 96
Side 97
Side 98
Side 99
Side 100
Side 101
Side 102
Side 103
Side 104
Side 105
Side 106
Side 107
Side 108
Side 109
Side 110
Side 111
Side 112
Side 113
Side 114
Side 115
Side 116
Side 117
Side 118
Side 119
Side 120
Side 121
Side 122
Side 123
Side 124
Side 125
Side 126
Side 127
Side 128
Side 129
Side 130
Side 131
Side 132
Side 133
Side 134
Side 135
Side 136
Side 137
Side 138
Side 139
Side 140
Side 141
Side 142
Side 143
Side 144
Side 145
Side 146
Side 147
Side 148
Side 149
Side 150
Side 151
Side 152
Side 153
Side 154
Side 155
Side 156
Side 157
Side 158
Side 159
Side 160
Side 161
Side 162
Side 163
Side 164
Side 165
Side 166
Side 167
Side 168
Side 169
Side 170
Side 171
Side 172
Side 173
Side 174
Side 175
Side 176
Side 177
Side 178
Side 179
Side 180
Side 181
Side 182
Side 183
Side 184
Side 185
Side 186
Side 187
Side 188
Side 189
Side 190
Side 191
Side 192
Side 193
Side 194
Side 195
Side 196
Side 197
Side 198
Side 199
Side 200

x

Andvari

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Andvari
https://timarit.is/publication/346

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.