Andvari

Volume

Andvari - 01.01.2009, Page 94

Andvari - 01.01.2009, Page 94
92 SVEINN EINARSSON ANDVARI saman þá frægu bók Dóná, þar sem hann siglir í gegnum menningarsögu Evrópu, og hefur verið orðaður við Nóbelsverðlaun. Þessi nýja bók Magris er mjög margslungið skáldverk, því að ekki er nóg með að höfundur slengi þar saman tveimur tímaskeiðum í mannkynssögunni og tveimur persónum sem eru eins og klónaðar líkt og Dolly, heldur tvinnar hann inn í vefinn goðsögunni um Jason og gullna reyfið. Þó að söguhetjurnar lifi á ólíkum tíma, upplifa þær sig sem eina persónu. Lífsatvik eru ekki ólík, annar flækist milli Tasmaníu og Trieste á dögum ítalskra fasista, Stalíns og Títós, hinn er Jörundur okkar milli Danakonungs og Bretlandskonungs; báðir verða leiksoppar pólitískra yfirráðastefna og átaka, sem þeir ráða lítt við, þó að báðum gangi til ákveðin réttlætiskennd. Bókin heitir / blindni, Alla cieca, og segir það sitt. Hvorugur ræður sínum örlögum. Þessi saga er bæði skáldleg í texta og heimspekilega hugsuð, með tilvitn- unum út og suður í sögur og sagnir að postmódernum hætti og auðvitað gerólík umfjöllun íslensku skáldanna, þó ekki sé nema vegna þess að þeir einblína á hundadagana og þann Jörund sem þar birtist, en Magris er að segja dæmi- sögu sem í kjarna sínum ræðst að andstæðunum, einstaklingi með óstýriláta frelsisþrá og réttkætiskennd í leit að samkennd, hins vegar samfélaginu þar sem byltingin snýst upp í andhverfu sína og étur börnin sína. Báðir verða þeir refsifangar á Tasmaníu, Salvatore Cippico og Jörgen. Þegar Jörundur lýsir sér á elliárunum heitir það hjá Magris: „Allir þekkja mig, manninn sem sendi fyrsta harpúninn í hval í ármynni Derwentfljóts, landmælingamanninn sem teiknaði upp Brass-sund, hermanninn sem barðist við Waterloo, ég segi refsi- föngunum frá undirheimum Lundúnaborgar og siðleysinu í Newgate-fangels- inu, ég segi trúboðunum frá guðfræðinámi mínu og fólkinu sem ég sneri til réttrar trúar á Tahiti; ég mæli með ýmsum lækningakúrum fyrir þá sjúku, ég slæ í spil með sjómönnunum og tapa fé, forvitnast um höfundarlaun vegna bóka minna, greiðslur sem ég aldrei fæ, grennslast fyrir um danska verslunar- ráðið fyrir Suðurhöf, sem aldrei er opnað, um rit mín sem menn halda áfram að hunsa, um opinberar skuldir og þá innfæddu“. - Hann fjölyrðir reyndar ekki um þá innfæddu, en sannleikurinn er sá, að hann hafði af því tekjur að reyna að útrýma þeim; þetta hét að flytja siðmenninguna og framfarirnar á þessar suðrænu slóðir. Meira hélt hann á lofti sinni stuttu konungsævi og því að hann átti þátt í að stofna til höfuðstaðar Tasmaníu, Hobart. Já, hvernig var Jörundur? Jón Þorkelsson viðhefur allt í einu þessi orð í bók sinni um Jörund (1894), eftir að hafa leitt getum að því að upphafsmað- ur ævintýrsins hafi verið tólgarkaupmaðurinn Samuel Phelps: „Enda hefir Phelps vitað þar hvað hann saung, því að Jörundur var ótrauður í alt og mesti braskari. Það lítur út fyrir, að það hafi verið töluvert efni í honum, og Hooker segir að hann hafi verið gáfaður maður og má það vel vera, en hvorki var hann vitur maður né forsjáll, enda lítill auðnumaður jafnan. Illmenni hefir
Page 1
Page 2
Page 3
Page 4
Page 5
Page 6
Page 7
Page 8
Page 9
Page 10
Page 11
Page 12
Page 13
Page 14
Page 15
Page 16
Page 17
Page 18
Page 19
Page 20
Page 21
Page 22
Page 23
Page 24
Page 25
Page 26
Page 27
Page 28
Page 29
Page 30
Page 31
Page 32
Page 33
Page 34
Page 35
Page 36
Page 37
Page 38
Page 39
Page 40
Page 41
Page 42
Page 43
Page 44
Page 45
Page 46
Page 47
Page 48
Page 49
Page 50
Page 51
Page 52
Page 53
Page 54
Page 55
Page 56
Page 57
Page 58
Page 59
Page 60
Page 61
Page 62
Page 63
Page 64
Page 65
Page 66
Page 67
Page 68
Page 69
Page 70
Page 71
Page 72
Page 73
Page 74
Page 75
Page 76
Page 77
Page 78
Page 79
Page 80
Page 81
Page 82
Page 83
Page 84
Page 85
Page 86
Page 87
Page 88
Page 89
Page 90
Page 91
Page 92
Page 93
Page 94
Page 95
Page 96
Page 97
Page 98
Page 99
Page 100
Page 101
Page 102
Page 103
Page 104
Page 105
Page 106
Page 107
Page 108
Page 109
Page 110
Page 111
Page 112
Page 113
Page 114
Page 115
Page 116
Page 117
Page 118
Page 119
Page 120
Page 121
Page 122
Page 123
Page 124
Page 125
Page 126
Page 127
Page 128
Page 129
Page 130
Page 131
Page 132
Page 133
Page 134
Page 135
Page 136
Page 137
Page 138
Page 139
Page 140
Page 141
Page 142
Page 143
Page 144
Page 145
Page 146
Page 147
Page 148
Page 149
Page 150
Page 151
Page 152
Page 153
Page 154
Page 155
Page 156
Page 157
Page 158
Page 159
Page 160
Page 161
Page 162
Page 163
Page 164
Page 165
Page 166
Page 167
Page 168
Page 169
Page 170
Page 171
Page 172
Page 173
Page 174
Page 175
Page 176
Page 177
Page 178
Page 179
Page 180
Page 181
Page 182
Page 183
Page 184
Page 185
Page 186
Page 187
Page 188
Page 189
Page 190
Page 191
Page 192
Page 193
Page 194
Page 195
Page 196
Page 197
Page 198
Page 199
Page 200

x

Andvari

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Andvari
https://timarit.is/publication/346

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.