Tímarit Þjóðræknisfélags Íslendinga - 01.01.1955, Síða 55

Tímarit Þjóðræknisfélags Íslendinga - 01.01.1955, Síða 55
halldór kiljan laxness 37 rímum, en álfakroppurinn mjói er daglegt mál, hafið í skáldlegt veldi af Halldóri. Aðrir mundu hafa sagt huldukonan granna, ef þeir ætluðu að verða skáldlegir. Sem frumlegur tískuhöfundur sneyðir Halldór hjá því, annars væri hann líklega hvorki tízkuhöfundur né frumlegur. Þetta er mikið vandamál allra tízkuhöf- Unda, eins og einn þeirra William Sanson “Speaking of Books” játar (í New York Times, Book Review, 4. des. 1955). Af sama toga er það spunnið að Halldór, eins og aðrir höfundar, verður að heyja sér orðaforða af hriflingabjörgum hvaðanæva, enda ^uun hann orðfleiri en flestir eða a*br íslenzkir höfundar. Þetta kemur skemmtilega fram í Gerplu Þar sem orðaforðinn er að sjálf- sö§ðu úr fornu máli bæði heima- unnu og að fengnu úr latínu, ronsku, írsku og gerzku. írsku urunkarnir hýrast í mustum, slegnir ^náláttu.Grímkell byskup er vígður a torgi í Rúðuborg innan um kál- jnnst 0g unjan, en ekki vitu vér vaðan kálkristur er kominn, nema §roið hafi í frjórri kristlegri ímynd- un Halldórs sjálfs. íslendingar hafa löngum verið ® ammakjaftar bæði í skáldskap og 1 Pólitík, og er það aðalsmerki ádeilu s álda á öllum tímum, en Halldór fr ^’till eftirbátur feðra sinna í f?ssu efni ef hann vill það við hafa, P°tt allra manna sé hann kurteis- astur heim að sækja og í viðkynn- ,^nc*a befur Halldór skrifað oins 0g manni ber skylda til slátra snillingnum í sér, þegar nn er í samkvæmi, þá ber manni nn meiri skylda til að skera niður við trog sjentilmanninn í sér, þegar maður sezt niður við að skrifa.“ Þetta heilla ráð gaf hann Ragnari Kvaran 1929. Enn fremur fann Hall- dór, þegar hann var í Californíu, spakmæli eftir Emerson, Ameríku- vitring, sem honum þótti heldur mergjað: “If you would be a man, speak what you think to-day in words as hard as cannon-balls, and to-morrow speak what to-morrow thinks in hard words again, though it con- tradicts everything you said to-day.” Halldóri hefur eflaust fundist að þetta ætti ekki illa við sig sem höf- und Vefarans og Alþýðubókarinnar, sem hann var þá að vinna við. En satt að segja hefur Halldór aldrei skort stór orð og hörð, þegar hann þurfti á þeim að halda. Tvennt er það enn í listaraðferð- um Halldórs sem vert er að benda á en það er táknlist hans og and- stæðulist. Hér skal farið nokkrum orðum um táknvísi í list. Hún hefur um aldir verið samgróin list kaþólsku kirkjunnar eins og þeir vita, sem litið hafa í fornar íslenzkar hómilíur eða Meistara Jón, eða lært kristnar dæmisögur við móður kné. Halldór sökkti sér niður í þessa kristnu táknvísi á þeim árum sem hann var kaþólskur: öll kaþólska messan er táknmál frá upphafi til enda. Táknvís list er andstæð raunsærri list, en á vestrænum miðöldum voru tæplega aðrar raunsæar bók- menntir til en íslendingasögur; í þeim koma táknmál og dæmisögur eins og skrattinn úr sauðarlegg. Allt þetta sá Halldór með skyggnum augum listamanns, þegar hann fór
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132
Síða 133
Síða 134
Síða 135
Síða 136
Síða 137
Síða 138
Síða 139
Síða 140
Síða 141
Síða 142
Síða 143
Síða 144
Síða 145
Síða 146
Síða 147
Síða 148
Síða 149
Síða 150
Síða 151
Síða 152
Síða 153
Síða 154
Síða 155
Síða 156
Síða 157
Síða 158
Síða 159
Síða 160
Síða 161
Síða 162
Síða 163
Síða 164
Síða 165
Síða 166
Síða 167
Síða 168
Síða 169
Síða 170
Síða 171
Síða 172
Síða 173
Síða 174
Síða 175
Síða 176
Síða 177
Síða 178
Síða 179
Síða 180
Síða 181
Síða 182
Síða 183
Síða 184
Síða 185
Síða 186
Síða 187
Síða 188
Síða 189
Síða 190
Síða 191
Síða 192
Síða 193
Síða 194
Síða 195
Síða 196

x

Tímarit Þjóðræknisfélags Íslendinga

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Tímarit Þjóðræknisfélags Íslendinga
https://timarit.is/publication/895

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.