Tímarit Þjóðræknisfélags Íslendinga - 01.01.1955, Blaðsíða 86

Tímarit Þjóðræknisfélags Íslendinga - 01.01.1955, Blaðsíða 86
68 TÍMARIT ÞJÓÐRÆKNISFÉLAGS ÍSLENDINGA gerði í Höfn árið eftir, né heldur um réttmæti þess að nefna eintökin frá Bárðardal bláhveiti eins og grösin úr Eyjafirði og Skagafirði, þrátt fyrir greinilegan litarmun. En þótt oft hafi hin latnesku nöfn, sem ýmsir töldu eiga við þessi grös, verið úr hófi fram röng, var það fyrst þegar nafnið Agropyron tra- chycaulum var notað um hinar ís- lenzku tegundir, að grasafræðingar rumskuðu. Það voru grasafræðing- ar í Uppsölum í Svíþjóð, sem fyrstir tóku eftir því, hve fráleitt það var, að þessi tegund yxi villt á íslandi, og það var þar, sem loksins var höggvið á hnútinn. Meðal hinna mörgu flóttamanna, er leituðu til Svíþjóðar í síðasta stríði, var lettneski grasafræðingur- inn Melderis, en hann er öllum öðr- um fremri í þekkingu á villtum hveitigrösum. Hann dvaldist í Upp- sölum í tæpan áratug, en býr nú í Lundúnum. Meðan hann stóð við í Uppsölum, veitti hann því athygli, hve fráleit nöfn höfðu verið notuð um hið íslenzka bláhveiti, og taldi það mundu vera auðvelt verk að leiðrétta slík rangnefni. En lausnin var erfiðari en hann hélt í upphafi og þó merkari en nokkurn gat dreymt um og afdrifaríkari fyrir skilning okkar á uppruna íslenzkra jurta. Melderis sá brátt, þegar hann skoðaði íslenzkt villihveiti frá öll- um söfnum á Norðurlöndum, að villtu tegundirnar tvær, sem taldar eru í flórum, tilheyra þeim flokki eða ættkvísl, er nefna ber Roegneria. Önnur þessara tegunda er kjarr- hveitið, Roegneria canina, og hefir aldrei verið rangnefnt, þótt ýmsir hafi skipað því í aðrar ættkvíslir. En hin tegundin er það gras, sem Stefán nefndi bláhveiti. Villihveititegundin Agropyron trachycaulum, eða Roegneria pauci- flora eins og hún er nefnd réttast, vex í Norður Ameríku, en hvergi norðarlega, og hefir dreifzt víða um Evrópu sem illgresi síðustu öld. Melderis hóf rannsóknir sínar á is- lenzka bláhveitinu einmitt vegna þess, hve fráleitt honum fannst, að þessi tegund yxi villt á íslandi, og við fyrstu sýn sá hann, að þetta nafn átti ekki við nein grös frá norð- lægum stöðum. Að íslenzka grasið er algerlega óskylt Agropyr°n cristatum hafði Stefán séð fyriy hálfri öld, og eins var það rétt hja Gröntved, þegar hann hvarf frá að nota nafnið Triticum biflorum. Su tegund vex aðeins í Alpafjöllunum, en er þó skyld íslenzka bláhveitinu- Tegundin Roegneria violacea er ti á Grænlandi og í Ameríku, en a axlitnum undanskildum minnir hun lítið á íslenzka bláhveitið. Melderis sá nær strax, að bláhveitið úr Eyja firði, Skagafirði og frá Vestfjörðum er nákomið tegund, sem hafði veri rangnefnd í norðanverðri Skan navíu, en vegna þess að íslenz eintökin eru nokkuð frábrug in þessum grösum, taldi hann þau ty í stað vera einlenda tegun ^ Roegneria islandica, og birti P nafn í litþráðalista yfir norr®^ jurtir eftir Á. og D. Löve árið, Nánari rannsókn leiddi þó í l.i°s> þetta var ekki alveg rétt, heldur íslenzka bláhveitið einlent afbr1 ^ eða deiltegund, islandica, af norrænu tegund, Roegneria b°*ea sem vex í fjalllendum norðurher
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164
Blaðsíða 165
Blaðsíða 166
Blaðsíða 167
Blaðsíða 168
Blaðsíða 169
Blaðsíða 170
Blaðsíða 171
Blaðsíða 172
Blaðsíða 173
Blaðsíða 174
Blaðsíða 175
Blaðsíða 176
Blaðsíða 177
Blaðsíða 178
Blaðsíða 179
Blaðsíða 180
Blaðsíða 181
Blaðsíða 182
Blaðsíða 183
Blaðsíða 184
Blaðsíða 185
Blaðsíða 186
Blaðsíða 187
Blaðsíða 188
Blaðsíða 189
Blaðsíða 190
Blaðsíða 191
Blaðsíða 192
Blaðsíða 193
Blaðsíða 194
Blaðsíða 195
Blaðsíða 196

x

Tímarit Þjóðræknisfélags Íslendinga

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tímarit Þjóðræknisfélags Íslendinga
https://timarit.is/publication/895

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.