Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.01.1988, Síða 112

Tímarit Máls og menningar - 01.01.1988, Síða 112
Tímarit Mdls og menningar við þessa tvo rithöfunda, Nathalie Sarraute og Marguerite Duras. Ég ber allt að því ótakmarkaða virðingu fyrir þeim báðum þó að þær séu afar ólíkar innbyrðis. Hins vegar hugsa ég aldrei um verk þeirra sem kvennabókmenntir. Ég veit að sjálfsögðu að þetta eru tvær konur, að þær líta á heiminn frá sjónarmiði konu, en ég efast um að í skrifum þeirra og stíl sé hægt að finna neitt sem beinlínis er hægt að stimpla sem kvennabókmenntir. Ég er afskap- lega vantrúuð á hugtakið kvennabókmenntir eins og það hefur verið notað undanfarin tíu, fimmtán ár. Mér finnst þetta ákaflega hæpin forsenda til bókmenntarýni. Því hefur verið haldið fram að stíll kvenna og setningagerð sé mjúk og fljótandi, vegna þess að málfræðin og stílreglur séu tilbúningur karla, tákn fyrir valdið og annað eftir því. Mér finnst þetta gersamlega út í hött. Ég hef ekki áhuga á að láta skilgreina mig sem kvenrithöfund, heldur sem konu sem fæst við ritstörf. Eins og ef ég væri t. d. svört, þá skrifaði ég ekki endilega svertingjabókmenntir. Hugtakið „kvennabókmenntir" fer í taugarnar á mér vegna þess að ég hef ekki áhuga á að Iáta setja mig á ákveðinn bás. Ef maður lætur stimpla sig er maður kominn á bás. Skilgreining Poirot- Delpech er því hrópleg einföldun, bæði hvað varðar mín verk og verk minna ágætu lærimæðra. F. R.: Hvað þá með kvennabaráttuna? D. S.: Vitaskuld helgast skynjun hverrar manneskju af því hvernig hún er staðsett líffræðilega, af kynferði hennar. En það leysir engan vanda, sérstak- lega ekki vanda rithöfundar. Ef rithöfundurinn væri fyrirfram mótaður af kynferði sínu, væru það enn einar viðjarnar. Konan hefur nógu lengi verið í viðjum þó við förum ekki að hneppa bækur hennar í aðrar viðjar með því að flokka þær sem kvennabókmenntir, setja þær í afmarkað hólf. Það að skrifa er einmitt að brjóta af sér hlekkina. Fyrir karlmann, þá hlekki að vera karlmað- ur, fyrir konu, þá hlekki að vera kona. I báðum tilfellum skrifar manneskjan sig frá hinu sjálfgefna og í áttina til einhvers sem við gætum nefnt frelsi. F. R.: Þú sagðist dá Duras og Sarraute. Hverjar eru aðrar fyrirmyndir þínar? D. S.: Það er alltaf erfitt að koma sér upp lista rithöfunda sem mest hafa mótað skrif manns. Ég hef alltaf haft áhuga á bókmenntum þar sem ákveð- innar formfestu gætir. Ég hef aldrei getað fellt mig við þá hugmynd að tungumálið sé gagnsætt, að tungan sé einfaldur miðill hugmynda. Hins vegar hef ég alltaf verið vantrúuð á bókmenntir sem leggja of mikla áherslu á formið. Ég er ekki sammála þeim sem segja að bókmenntirnar eigi að vera einfaldur leikur með form. Þessar tvær öfgar réðu lengi ríkjum hér í Frakk- landi og því hef ég fremur leitað í bókmenntir utan Frakklands. Þeir höfundar hafa höfðað til mín sem halda jafnvægi milli þessara tveggja aðalþátta: þeir vanda formið, en gæta líka að hugsuninni, leitast við að velta fyrir sér 102
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132
Síða 133
Síða 134
Síða 135
Síða 136
Síða 137
Síða 138
Síða 139
Síða 140
Síða 141
Síða 142
Síða 143
Síða 144
Síða 145
Síða 146
Síða 147
Síða 148

x

Tímarit Máls og menningar

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.