Tímarit Máls og menningar - 01.06.1996, Page 59

einu og sönnu íslandsklukku og sú hugsun hafí gripið Þorstein að fá að vinna
með þá ímynd.
Að fengnu samþykki allra íbúa á stóru svæði í nágrenni klukknanna fékkst
leyfi til að leika á þær vegna þess hávaða sem þær valda. Þetta var gert svo
Þorsteinn gæti tekið klukknahljóðin upp og notað sem efnivið í þessa
tónsmíð sína sem samin er fyrir klukkuspil, slagverk og tölvuhljóð. Klukkna-
hljóðin eru unnin í tölvu og liggja þau sem hluti hljóðmyndar verksins.
Einnig notar hann hljóðfæri og raddir frá Noh leikhúsi auk hljóða frá
metnaðarfullum samræðum japanskra tónlistarnema um það bil sem þeir
voru að mæta í hljóðfærapróf — þ.e.„spennandi“ umræður. Var þetta verk
auk nokkurra annarra verka Þorsteins flutt á sérstökum hátíðar og fyrirlestr-
artónleikum í Japan sem eingöngu voru helgaðir tónlist hans meðan á dvöl
hans stóð þar. Hann hélt jafnframt langan fyrirlestur um verk sín.
Þorsteinn samdi nýtt verk undir sama heiti til flutnings á ICMC (Inter-
national Computer Music Conference) hátíðinni á Árósum í Danmörku í
september 1994. í því notar hann sömu tölvuhljóð og áður, þ.e. klukkna-
hljóminn, en setur þau í nýtt hreiður, þ.e.a.s. stóra hljómsveit í stað slagverks-
ins og hins stóra klukknaspils. Verkið hlaut góðan hljómgrunn meðal
áheyrenda ogverðurþaðeittaf verkunum á tónleikum Sinfóníuhlj ómsveitar
Islands á Norrænum músíkdögum í Reykjavík í lok september. I umfjöllun
sinni um verkið sagði tónlistargagnrýnandi Aarhus Stifttidende um Bells of
Earth:
„Tónverk fyrir sínfóníuhljómsveit gerir þá kröfu að maður leggi
sig allan fram, og sé rafeindatónlist bætt við er gert ráð fýrir jafnvel
enn meira framlagi. Þorsteinn Hauksson hefur gert það í nýstár-
legri ffumuppfærslu kvöldsins, Klukkur jarðar — altæku víðóms-
hrifin eru hreint stórkostleg. Hann notar alla hljómsveitina, lætur
hljóm hennar hverfa yfir í fyrirfram hljóðritaða hljóðeffekta. Hann
lætur okkur skynja að jörðin er hnöttótt og að við erum hluti
hennar, og að hún geti verið björt og fögur, ef rafeindunum er
stjórnað með mennsku handbragði“.
Erum við nú komin að lokum yfirlits á verkum Þorsteins Haukssonar,
óratoríunni Psychomacia. Upphaf þessa verks má rekja til ranghala hins
geysistóra bókasafns Stanfordháskóla. Var Þorsteinn að leita að efniviði í verk
fyrir söngkonuna Jane Manning sem sungið hefur nútímamúsík víða um
heim. Kynntist hann henni við frumflutning verks síns sem hann samdi í
IRCAM þar sem hún var stjarna kvöldsins í verki fransks tónskálds. Bað hún
Þorstein að skrifa verk fyrir sig. Kveikjan að verki fyrir hana varð ekki til í
þessu bókasafni heldur af litlu ástarljóði sem Þorsteini barst á póstkorti og
TMM 1996:2
57