Tímarit Máls og menningar - 01.06.1996, Blaðsíða 134

oooooooið enn á lofti sjáðu nei ekki alveg
staðlaus svipan og ég enn ekkert að
visna heldur ekkert að hverfa hér
enn ekki vatnsbleikt kokið
í rúðunni einu sinni. (42)
Hér myndar ljóðið líka rafmúsík eða
undirtóna sem eru samofhir hugsun-
inni og eins og svo oft hjá Sigfúsi er
tvíræðnin í merkingunni til staðar en
áhrifamikill ómurinn situr eftir með
sína réttu túlkun.
I fjórða hluta flæða ljóðmyndir
prósaljóða hver inn í aðra. Myndirnar
eru skýrar þó stundum þenjist máls-
greinarnar það mikið að heil mynd nær
ekki að framkallast áður en lesandi er
hálfnaður inn í þá næstu sbr. Speglabúð
í bœnutn 2. Mikið er hér lagt upp úr
hraðanum enda er meira að segja dauð-
inn að falla á tíma. Ef skilningur næst
ekki alveg er vel hægt að hugsa sér að
undirmeðvitund lesandans sé fóðruð á
ljóðrænu flæði.
Existensíalískir undirtónar eru
greinilegir í Speglabúðinni þar sem
heimurinn færist stöðugt undan þrám
okkar. Þó er ekkert vol og víl í ljóðunum
enda er eitt besta vopn mannsins að
standa á sama með þá yfirveguðu og
kannski óvéfengjanlegu niðurstöðu að
„þegar svo loksins allt er að komast um
kring upp úr þurru þá reynist það helst
einhvers virði að hafa farið sínu fram.“
(59). Þrátt fyrir dökka sýn er textinn
fullur af húmor sem er beittastur þegar
hrollurinn fær að vera með líka.
„... í lynginu leynist ylur“
Náttúruljóðin í fimmta hluta Spegla-
búðarinnar eru dálítið stílbrot á verkinu
í heild þar sem sleginn er allt annar tónn
og mildari. Nálgunin á náttúrunni er þó
athyglisverð því mælandinn speglar sig í
henni og hugsunin um náttúruna og allt
annað sem kemur í hugann fléttast sam-
an. Hér er textinn miklu bjartari en um
leið ekki eins einkennandi húmorískur
og annars staðar hjá Sigfúsi. Þessi ljóð
eru stutt og er offast brugðið upp mynd
og síðan lagt út af henni í sem fæstum
orðum. Orðin eru vandlega valin eins og
sést í „Vor úti í mýri“:
Litir í sprettu af ljósi
sílið af ísnál fuglinn af lofti
golan af gagnsæi þúfan af klaka
rnaður af skugga af sjálfúm sér
jú sem sagt allt gott
að frétta. (64)
Síðasti hluti bókarinnar heitir Minnis-
greinar um Kennarann og er rétdætan-
legt að hafa þann kennara með stórum
staf. Fyrirmyndin er föðurbróðir Sigfús-
ar og eru lífsmyndir hans dregnar upp á
mjög skemmtilegan og einhvern veginn
séríslenskan hátt. Hér nýtur lýsingar-
kynngin sín því myndirnar af gamla
manninum verða mjög áhrifamiklar og
sterkar vegna samlíkinganna og allra at-
hugasemdanna sem við fáum með:
„manninum var að upplagi óvenju illa
gefin bjartsýni og auðtrú en þar með í
besta lagi glöggskyggni til að skoða sér-
hverja nýjung í því sögulega ljósi sem
smækkar hvern hlut sem það ómerkir
ekki.“ (81-82) Brugðið er upp heilli
sögu af bóndanum og kennaranum,
seiglu hans í barningnum við bústörfin
og nemendurna enda þótt honum hafi
snemma „orðið ljóst hve takmörkuðum
mannbótum menntunin fær skilað."
(82). Hvergi er neitt um uppgerðar-
ljóma hefðbundinna minningargreina
heldur er unnið með einstrengingshátt,
þyngsli og hræðslu svo eitthvað sé nefht.
Ævisaga kennarans er fullgerð á þessum
20 síðum eða í það minnsta fær lesand-
inn fulla mynd af manninum sem sleit
alltaf rætur þegar hann brá sér af bæ.
Textinn er skýr og eins og í öllum verk-
um Sigfúsar liggur krafturinn í þeim
tíðu myndum sem brugðið er upp og
orðaflóði enda þótt hvert orð sé vand-
132
TMM 1996:2