Skírnir - 01.04.2000, Side 24

18
BALDUR JÓNSSON
SKÍRNIR
hér. Þó má tæpa á því að í ritgerð hans, „Samræming framburðar“
(1955), þar sem sagt er frá viðbrögðum af opinberri hálfu við til-
lögum Björns Guðfinnssonar um samræmingu framburðar, kem-
ur skýrt fram að Halldór vildi fara mjög gætilega í slíkar aðgerðir
og lagðist heldur gegn þeim. Sumar þessara ritgerða, þar á meðal
„Samræming framburðar“, birtust í Skírni á ritstjóraárum Hall-
dórs, og þegar hann varð sextugur 1971 voru nokkrar þeirra gefn-
ar út honum til heiðurs í bók sem hann valdi sjálfur heitið Islenzk
málrækt. Erindi og ritgerðir. Þá hafði orðið málrækt lítið verið
notað. Auk þess skrifaði hann margar greinar og flutti erindi um
íslenska málrækt eða einhverja þætti hennar. Til viðbótar þeim
sem birtust í Islenzkri málrœkt (1971) má nefna „Kring sprákliga
nybildningar i nutida islándska" (í Scripta Islandica 1962), og
„Icelandic Purism and its History" (í tímaritinu Word 1979).
Stundum var nokkuð stormasamt í kringum Halldór Hall-
dórsson, ekki síst eftir stafsetningarbreytingarnar 1973-1974.
Hann var formaður hinnar stjórnskipuðu nefndar sem var falið,
vorið 1973, að endurskoða íslenska stafsetningu og greinar-
merkjasetningu. Haustið 1973 var gefin út sérstök auglýsing um
að z skyldi lögð niður. Sjálfur hélt Halldór áfram að skrifa z sam-
kvæmt fyrri reglum allt til æviloka. Honum var ekki ljúft að gera
þessa breytingu, en þá voru óróatímar og Halldór óttaðist að enn
lengra yrði gengið ef hann slægi ekki eitthvað af sínum kröfum.
Jafnvel var talað um að leggja niður bæði y og ý. Halldór var að-
alhöfundur Auglýsingar um íslenska stafsetningu nr. 132/1974.
Þar voru í fyrsta skipti settar reglur um það hvenær rita skuli
stóran staf og hvenær lítinn. I tengslum við þetta fól ráðherra
Halldóri að semja leiðbeiningabók í stafsetningu. Halldór gekk
rösklega til þess verks og hafði þá stoð af Stafsetningarreglum
sínum frá 1944. En nýja bókin kom út 1974 og heitir Islensk rétt-
ritun. Leiðbeiningabók handa kennurum og öðru áhugafólki.
V
Margvísleg embættis- og trúnaðarstörf hlóðust á Halldór um
dagana, enda var hann félagslyndur og ráðagóður, ötull að vinna
að framgangi mála sem hann hafði áhuga á og laginn að koma