Skírnir - 01.04.2000, Side 139

SKÍRNIR LANDNÁM ÍSLANDS OG C-14 ALDURSGREININGAR 133
ar.“ Svipuð skýring var sett fram og rædd á fræðimannaþingi (33)
í tengslum við Nóbelsráðstefnuna í Uppsölum árið 1969. Hún
grundvallaðist á mælingum sem voru gerðar í Groningen á trjá-
hringjasýnum frá suðurhvelinu og voru þær bornar saman við
mælingar á sýnum frá norðurhvelinu, sem voru nánast jafnaldra.
Um 30 sýni voru notuð við beinan samanburð og rúmur helm-
ingur þeirra var frá suðurhveli jarðar. Sýnin voru frá um 1450 e.
Kr., 1695 e. Kr. og 1835 e. Kr. Niðurstöður voru taldar sýna að
líklega væri minni geislavirkni á suðurhvelinu sem samsvaraði um
4,5±l%o. Auk þess birti Ingrid U. Olsson (34; 35) nokkrar niður-
stöður í viðbót um trjáhringjagreiningar frá Argentínu. Rann-
sóknirnar hennar hófst þegar árið 1964. Sýnin eru úr sama tré
(Los Alerces F I) og er það eitt þeirra trjáa sem notað var við
rannsóknirnar í Groningen. Minni háttar óvissa er varðandi ná-
kvæmnina í trjáhringjagreiningunni. Athugun á nýlegum kvörð-
unarferlum og töflum sýnir að „okkar“ andrúmsloft hefur sam-
kvæmt þessu verið geislavirkara en það argentínska, eins og kom
fram í rannsóknunum í Uppsölum. Þennan mun er ekki hægt að
skýra með óvissu í trjáhringjagreiningunni. Ekki verður betur séð
af þessu en að hægt hefði verið að álykta árið 1969 að munurinn á
geislavirkni norður- og suðurhvelsins er breytilegur. Það er
óhugsandi að kerfisbundin skekkja hafi verið nægilega stór til
þess að breyta þeirri niðurstöðu að geislavirkni andrúmsloftsins
er breytileg.
C. Þróunin á áttunda áratugnum og inn áþann níunda
Umræðurnar um tímasetninguna á upphafi landnámsins á Islandi
grundvölluðust á kvörðunarferlum, rannsóknum á hugsanlegum
svæðisbundnum mun í geislavirkni lofthjúpsins og rannsóknum á
kolsýru frá eldfjöllum. Til voru ritaðar heimildir, sem voru skrá-
settar löngu eftir að landnáminu lauk. Auk þess voru til heimildir
um hversu mikilvægt er að vanda val á sýnum og undirbúning
þeirra fyrir C-14 mælingar. Þegar sýni er valið kemur að vanda-
máli varðandi eigin aldur sýnis. Smíðaviður getur til dæmis hafa
komið til landsins í farangri landnámsmanna, rekavið verið safn-
að og lurkar teknir úr mýrum. Þessi atriði verða ekki rædd nánar
hér. Skortur á samræmingu vegna C-13 hefur í mörgum tilfellum