Ritröð Guðfræðistofnunar - 01.01.2013, Side 184

innan lúthersku kirkjunnar á íslandi við siðbreytingu og fyrstu og aðra
bylgju kvenréttindahreyfingarinnar. Jafnframt bendir hún á að mikill munur
sé á fjölda kvenna í prestsembættum í sveitum annars vegar og höfuð-
borginni hins vegar en í borginni hallar mjög á konur. Það sem er einstakt
fyrir íslensku þjóðkirkjuna er að hún styður sjálfstæða hreyfingu kvenna
(1993), svonefnda Kvennakirkju, sem starfar innan lúthersku kirkjunnar.
Séreinkenni þessarar kvennahreyfingar er áherslan á mál beggja kynja.
Fjórði hluti bókarinnar hverfist um sjálfsmynd og sjálfskilning lútherskra
kirkna á Norðurlöndum. Allar fjórar kirkjurnar hafa verið lútherskar frá
því um siðaskipti og því mætti ætla að þær hefðu sjálfskilning sinn nokkuð
á hreinu fimm hundruð árum síðar! Á móti má segja að einkennisorð
lúthersku kirkjunnar, semper reformanda, þ.e. nauðsyn þess að vera stöðugt
í endurskoðun, segi allt sem segja þarf: lútherska kirkjan getur aldrei slegið
sér til rólegheita heldur þarf stöðugt að vinna að endurbótum og endur-
skoðun. í köflunum fjórum kemur þetta viðhorf enda skýrt fram. Ekki síst
hjá fulltrúa sænsku kirkjunnar, Tomas Ekstrand, sem heldur því fram að það
sé sístætt verkefni kirkjunnar að gera einmitt þetta. Steinunn Arnþrúður
Björnsdóttir er á svipuðum slóðum og Ekstrand í sínum kafla og vitnar
m.a. í nýlegar kannanir um trúarskilning Islendinga þar sem kom fram
að um 70% þeirra skilgreindu sig sem trúaða. Steinunn ræðir niðurstöður
kannananna og setur þær í samhengi kenninga Lúthers sjálfs um trú og
trúrækni og kemst að þeirri niðurstöðu að Islendingar séu enn lútherskir
og íslenska, lútherska kirkjan líka í býsna miklu samræmi við kennimerki
Lúthers sjálfs. Barnatrú fólks á Islandi sé mikil, hvað sem líður kirkjusókn
fólks og trú á einstök atriði trúarlegra kenninga. íslenska lútherska kirkjan er
þó, líkt og aðrar kirkjur sem hér koma til tals, kirkja í umbreytingu, semper
reformanda, en slíkt er einmitt einkenni evangelískra, lútherskra kirkna.
Niðurstaða mín að loknum lestri þessarar bókar er að hún sé ákaflega
fróðleg, gagnleg, og aðgengileg og þyrfti nauðsynlega að verða námsefni við
Guðfræði- og trúarbragðafræðideildina sem fyrst. Ástæðan er sú að efnið er
ferskt og í fullu gildi einmitt núna. Það er mjög mikilvægt fyrir verðandi
starfsfólk kirkjunnar að átta sig á nánasta samhengi sínu, þ.e. stöðu ýmissa
mála innan systurkirknanna á Norðurlöndum, og þessu efni miðlar bókin á
auðskilinni ensku. Þessi bók má ekki standa óhreyfð á bókasafninu heldur
er nauðsynlegt að finna henni stað í námskeiðum fyrir prests- og djáknaefni.
182