Ritröð Guðfræðistofnunar - 01.01.2013, Blaðsíða 170

því að margar kvikmyndir sem fjalla um trúarleg efni gera það undir öðrum
formerkjum.
Arnfríður Guðmundsdóttir fjallar um tvær kvikmyndir í bókinni, Breaking
the Waves og The Passion ofthe Christ. í fyrri greininni ræðir hún um krists-
gervinga sem er eitt af lykilhugtökunum þegar fjailað er um biblíumyndir.
Hún setur þar fram skilgreiningu sem er á þá leið að „kristsgervingur þurfi
að hafa beina og skýra vísun til Krists [...] og að sá boðskapur sem viðkom-
andi persóna hefur fram að færa eða stendur fyrir þurfi að vera í samræmi
við líf og verk Krists, og ekki í andstöðu við boðskap hans um frelsun og
kærleika“. (52) Þetta er góð skilgreining og það er mikilvægt að ræða um
kristsgervinga út frá skilgreiningum eins og þessari. Það má þó spyrja hvort
hægt sé að komast af með skilgreiningu sem er minna gildishlaðin. Má til
dæmis hugsa sér að það nægði að kristsgervingur væri frelsari í kvikmynd, en
ekki kæmi fram hvers konar frelsun eða hjálpræði hann eða hún stæði fyrir?
Saga kristinnar kenningar geymir jú ólíkar túlkanir á verki Jesú, píslargöngu
hans og krossfestingu. Umfjöllun Arnfríðar um The Passion ofthe Christ er
einnig vel unnin túlkun á áhugaverðri og umdeildri kvikmynd um Jesú.
Arnfríður nálgast hana sem femínískur guðfræðingur og af meðvitund um
ábyrgð þess sem túlkar og vinnur með Biblíuna. Hún gerir kröfur til beggja
kvikmynda og er gagnrýnin á þær fyrir ofbeldið sem þær sýna.
Báðar greinar Arnfríðar virða kvikmyndina sem sjálfstæðan og fullgildan
aðila í samtali, taka henni á forsendum hennar og leggja síðar mat á hana
af guðfræðilegum sjónarhóli Arnfríðar. Það er spennandi nálgun sem ég er
fyllilega sammála og Arnfríður gerir þetta vel.
Tvennt má þó nefna sem ég staldra við. Það fyrra er að Arnfríður skrifar
um tvær myndir sem hún er ekki hrifin af. Eg hefði viljað sjá eina umfjöllun
í viðbót, um mynd sem geymir boðskap sem hún getur tekið undir. Til að
hafa samanburð. Ég hefði einnig viljað sjá beinni umfjöllun um notkun
Biblíunnar í þessum kvikmyndum. Breaking the Waves gefur ekki bara tilefni
til að ræða um náð Guðs, hjálpræðisverk og sýn á verk Krists heldur líka
hvernig Biblían er notuð. The Passion of the Christ er kannski enn betri
efniviður í slíka umfjöllun. Þegar myndin kom út var um það fjallað hvernig
Gibson gaf í skyn að hann byggði á biblíulegum heimildum þegar hann var
í raun að nota heimildir frá 19. öld.
Þetta skrifast þó ekki á Arnfríði heldur á ritstjórann Reinhartz sem hefði
getað samræmt efnistök höfunda.
168