Andvari

Årgang

Andvari - 01.01.1972, Side 76

Andvari - 01.01.1972, Side 76
74 SVEINN BERGSVEINSSON ANDVARI Útlendingar ganga margir hverjir með þá grillu, að íslendingar nútímans hljóti að haga sér eins og persónur íslendingasagna. íslenakir ritíhöfundar eiga hér ekki heldur óskilið mál. Það er t. d. vitað, að Jóhann og Guðmundur Kamban léku á þessa strengi, erþeir rnótuðu Höllu og Höddu Pöddu. En á íslenzku sviði virðast okkur viðbrögð Höllu ekkert óeðlileg, þegar alls er gætt, jafnvel þegar hún kastar barninu í fossinn. Við gleymum ekki, að þetta er þekkt útilegumannasaga, og hún er flestum skólanemendum kunn. Otilegumannasögur eða ræningja úti í Evrópu eru af alltöðru sauðahúsi, sbr. Hróa Elött eða Ræningjana eftir Sdhiller. íslenzk fjöll og fjalla-eyvindar hljóta því að vera útlendingum lítt skiljanlegir. í nefndu atriði faiiast Toldberg svo orð, sem hann 'hefur eftir Jóhanni sjálfum: „... han sagde at Guðrún Indriðadóttir pá et sted ibar prisen, nemlig dér hvor hun kaster barnet i fossen. Sá vidt det har været muligt at opspore sá længe efter, spillede fru Dybwad denne situation med dyb smerteligjlred, mens fru Guðrún ábenbart har givet et vildere og mindre reflekteret udtryk for sorg og vrede“, bls. 43, sbr. íslenzkjar þjóðsögur. Það er ekki ósvipað, sem við lesum í leikdómi eftir v. Mensi, eftir að hann hefur lýst því, að Kári og Halla hlaupa út í hríðina í lokin; „Vielleiöht ist der hart an das Widerlidhe gehende Eindruck dieses Sohlusses bei der Premiere wenigstens zum Teil auf Frau Swoboda zuriickzu- fuhren, die sich in dieser Szene so andauernd úbersehrie, dass man sich gern die Ohren zugdhalten hátte" (Bf til vill er þessi óhugnanlegi endir o. s. frv., sbr. leikdóminn hér á eftir). Það var sem sé erfiti að skilja hana, en hún þótti góð í fyrri þáttunum. Þetta er ekki sálfræðilegt leikrit, hér á hinn einfaldi þjóð- sagnastíll betur við. Þrátt fyrir hástemmdan leik Swöbodu í síðastja þætti ber Iþó að leita aðalskýr- ingarinnar á ósigri Jóhanns annars staðar en í leiknum sjálfum. Toldiberg heldur nl. álfram: „Turen kostede meget mere end spilleindtægten, og blev optakten til en række vanskeligheder, báde kunstneriske og 0konomiske.“ Mér er ekki ljóst, hverjir urðu liinir „listrænu" eífiðleikar. En fjáfhagsörðugleikarnir stöfuðu af því, að leikurinn var tekinn af leikskrá eftir tvær til þrjár sýningar, sbr. þýzku heimildina. Elvort sem Jóhann hefur beðið eftir því í Múnchen, þ. e. til 9. jan., eða ekki, þá hafa menn þar séð, að hverju stefndi. Jóhann Sigurjónsson hefur sjálfsagt gert sér töluVerðar vonir um evrópska frægð með uppfærslu Fjalla-Eyvindar í Múnchen 1912, e. t. v. látið sig dreyma um að feta í fóts}xir I'bsens. Og varia hefur það mildað vonbrigðin hjá jafn- tilfinningaríkum manni, að þetta er um leið hans eiginlega brúðkaupsferð. Hann kvæntist Ingeborg 5/11 1912, og gagnvart ihenni hefur þetta vissulega verið ósigur. Þiað hefur ekki verið sársaukalaust að leggja af stað heimleiðis með létta pvngju og brostnar vonir.
Side 1
Side 2
Side 3
Side 4
Side 5
Side 6
Side 7
Side 8
Side 9
Side 10
Side 11
Side 12
Side 13
Side 14
Side 15
Side 16
Side 17
Side 18
Side 19
Side 20
Side 21
Side 22
Side 23
Side 24
Side 25
Side 26
Side 27
Side 28
Side 29
Side 30
Side 31
Side 32
Side 33
Side 34
Side 35
Side 36
Side 37
Side 38
Side 39
Side 40
Side 41
Side 42
Side 43
Side 44
Side 45
Side 46
Side 47
Side 48
Side 49
Side 50
Side 51
Side 52
Side 53
Side 54
Side 55
Side 56
Side 57
Side 58
Side 59
Side 60
Side 61
Side 62
Side 63
Side 64
Side 65
Side 66
Side 67
Side 68
Side 69
Side 70
Side 71
Side 72
Side 73
Side 74
Side 75
Side 76
Side 77
Side 78
Side 79
Side 80
Side 81
Side 82
Side 83
Side 84
Side 85
Side 86
Side 87
Side 88
Side 89
Side 90
Side 91
Side 92
Side 93
Side 94
Side 95
Side 96
Side 97
Side 98
Side 99
Side 100
Side 101
Side 102
Side 103
Side 104
Side 105
Side 106
Side 107
Side 108
Side 109
Side 110
Side 111
Side 112
Side 113
Side 114
Side 115
Side 116
Side 117
Side 118
Side 119
Side 120
Side 121
Side 122
Side 123
Side 124
Side 125
Side 126
Side 127
Side 128
Side 129
Side 130
Side 131
Side 132
Side 133
Side 134
Side 135
Side 136
Side 137
Side 138
Side 139
Side 140
Side 141
Side 142
Side 143
Side 144
Side 145
Side 146
Side 147
Side 148
Side 149
Side 150
Side 151
Side 152
Side 153
Side 154
Side 155
Side 156
Side 157
Side 158
Side 159
Side 160
Side 161
Side 162
Side 163
Side 164
Side 165
Side 166
Side 167
Side 168
Side 169
Side 170
Side 171
Side 172

x

Andvari

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Andvari
https://timarit.is/publication/346

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.