Ritröð Guðfræðistofnunar - 01.01.2013, Qupperneq 9

Formáli ritstjóra
Skörun fræðasviða guðfræðinnar setur mark sitt á Ritröðina að þessu sinni.
Efniviðurinn og umfjöllunarefnið eru í senn úr sögu og samtíð og eykur sú
staðreynd á fjölbreytnina.
Flestar greinanna eru úr smiðju kennara guðfræði- og trúarbragðafræði-
deildar, en eins og oft áður er fyrsta greinin frá hendi erlends gestafyrirlesara.
Þar er um að ræða prófessor emerítus Walter GroE frá Tubingen, sem
flutti fyrirlestur við guðfræði- og trúarbragðafræðideildina í apríl 2012
sem hann nefndi „Augustine as an Exegete of the Old Testament in his
Quaestiones in heptateuchum1.
Eins og titill fyrirlestursins ber með sér er hér fjallað um Agústínus
(354-430) kirkjuföður sem ritskýranda Gamla testamentisins. Höfundurinn
greinir stuttlega frá æviferli Ágústínusar en fjallar síðan um hann sem ritskýr-
anda. Meðal þess sem GroG nefnir sem einkenni á ritskýringu Ágústínusar
er að hann studdist við latneskar þýðingar en leiðrétti þær víða í ljósi gríska
textans. Ágústínus leit svo á að það væri Guð sjálfur sem talaði í textunum
og hann gæti aðeins sagt það sem væri satt og án mótsagna. GroG segir að
Ágústínus hafi sýnt ótrúlega þekkingu á Biblíunni sem m.a. hafi birst í
því hvernig hann gat teflt saman ritningarstöðum úr mjög ólíkum hlutum
Biblíunnar í samræmingarskyni og leitt þannig í ljós að mótsagnir sem
virtust vera í textunum væru í raun ekki mótsagnir.
Einar Sigurbjörnsson skrifar um Davíðssálma í sálmabók Guðbrands,
en þar er að fmna kafla sem geymir Davíðssálma umorta í ljóð og söngva.
Kveðskapur með biblíuefni var ekki einsdæmi hér á landi heldur einn angi
af þeirri áherslu siðbótarinnar að útbreiða efni Biblíunnar með margs konar
móti. Lúther hafði kallað á skáld til að yrkja sálma og ljóð út frá Biblíunni.
Sjáifur orti hann um 40 sálma, þar af sjö út frá Davíðssálmum. Af biblíu-
ljóðum skipuðu Davíðssálmar stærstan sess. I greininni er getið nokkurra
Davíðssálmaskálda íslenskra og eru hin elstu þeirra Kolbeinn Tumason og
Jón biskup Arason. I greinarlok er sérstaklega fjallað um þá þrjá Davíðssálma
Lúthers sem enn eru í núgildandi Sálmabók íslensku kirkjunnar.
Gunnar Kristjánsson skrifar greinina „Smurðir og vígðir. Lútherskur
embættisskilningur á hálum ís“. Þar heldur hann því fram að þjóðkirkjan
eigi í vök að verjast. Hún muni ekki vinna sig út úr vandanum með því
7