Ritröð Guðfræðistofnunar - 01.01.2013, Page 174

Það verður ekki annað sagt en þessi samtvinnun fræða og reynslu gefi
góða raun og er kannski það sem öðru fremur gerir bókin jafn áhugaverða
og hún er. Bókin hefur fyrir vikið tvímælalaust víðari skírskotun en ella.
Meðal þekktra biblíutexta sem Kugel gerir að umtalsefni má nefna
3. kafla Prédikarans („Öllu er afmörkuð stund og sérhver hlutur undir
himninum hefur sinn tíma.“), sem stjórnmálamenn hér á landi vitna oft
til og Kugel nefnir að þekktur hafi orðið í Bandaríkjunum á hljómplötu
rokksveitarinnar Byrds árið 1965. Hann segir að þessi texti sé yfirleitt
misskilinn. Merkingin sé ekki sú að tími sé fyrir allt í lífinu, maður þurfi
aðeins að bíða og tækifærið muni koma. Lykilinn að þessu ljóði sé að finna
í 12. versinu þar sem segir: „... maðurinn fær ekki skilið að fullu það verk
sem Guð vinnur.“ Þetta skýrir Kugel þannig að maðurinn hafi enga stjórn
á atburðarásinni.
Kugel bendir á ýmsa forna texta Gamla testamentisins sem einkennast
af því að menn sem mæta englum eða Guði sjálfum telja í fyrstu að þar séu
venjulegir menn á ferðinni. Það fari lítið fyrir leit manna að Guði í Gamla
testamentinu. En hann sé nálægur, birtist óvænt og kalli til starfa menn sem
oftar en ekki færist undan.
Kugel leitast við að afhjúpa það sem hann kallar „upphafsreit trúarlegrar
meðvitundar“ og í þeirri leit þarf hann að byggja brýr milli margra og
ólíkra fræðasviða og halda inn á lendur sem maður sér sjaldan eða aldrei í
hefðbundnum bókum á sviði gamlatestamentisfræða. Það ferðalag verður
ekki rakið hér.
Það sem einna helst hefur einkennt Kugel sem biblíufræðing er að hann
hefur kynnt til leiks hinar elstu túlkanir ritninganna þar sem menn höfðu
ekki „kalt hlutleysi" að leiðarljósi heldur lifðu sig inn í textana og tóku
afstöðu til þess sem þar var lýst. Og þessar túlkanir og ritskýringar er þegar
að finna innan Biblíunnar sjálfrar, eins og hann hefur bent á. Þannig segir
hann að líta megi á Kroníkubækurnar sem nokkurs konar skýringarit við
Samúels- og Konungabækur.
Þekktasta og stærsta verk Kugels, How to Read the Bible (2007), er
afar fróðlegt aflestrar. Má segja að þar sé að finna allar meginniðurstöður
guðfræði hans. Það dylst aldrei að Kugel er afar vel heima í túlkunum
nútíma biblíufræða á textunum en sérstaða hans felst í því að hann er ekki
síður vel að sér í túlkunum hinna elstu ritskýrenda (frá tímanum fyrir og
kringum Kristsburð) og þar gerir hann ekki upp á milli nútímans og hins
forna tíma í umfjöllun sinni um textana.
172