Skírnir - 01.04.1912, Side 44

140
Nokkrar ath. um ísl. bókmentir á 12. og 13. öld.
vildi halda minningu þess biskups á lofti, er grundvallað
hafði staðinn á Þingeyrum, ættstöð Styrmis og uppeldis-
stað að líkindum.
En það eru önnur rit, sem eg ætla Styrmi beinlínis
höfund að, og eitt stórt merkisrit, er eg ætla hann auka-
höfund að á líkan hátt og að Landnámu eða frekar. Og það
rit er K r i s t n i s a g a, en hin eru: Þáttur afís-
leifi biskupi og Þáttur af Þorvaldi víðförla.
Þátturinn af Isleifl biskupi er örstuttur og bygður aðal-
lega á sögnum nyrðra (í Víðidal) um bónorðsför Isleifs til
Döllu. Þátturinn er beztur í Flateyjarbók1) og er þar
einmitt í einum þeim kafla Olafs sögu helga, sem Styrmi
er eignaður2). Þátturinn mun því ritaður á Þingeyrum
um 1200 eftir sögnum, er kunnar hafa verið þar í grend-
inni. Og þykir mér Styrmir líklegri til að hafa samið
hann en nokkur annar. lsleifur biskup var og ættfaðir
hans3). En auðvitað skiftir það ekki miklu, hver er liöf-
undur þessa smáþáttar. Hitt skiftir meiru, hver sé höfundur
að þætti Þorvalds víðförla. Dr. Björn M. Olsen4) hefir viljað
eigna hann Gunnlaugi munk og dr. Finnur Jónsson telur
það sama sem sannað5) að þátturinn sé eftir hann. Guð-
brandur Vigfússon er helzt þeirrar skoðunar, að Gunn-
laugur sé frumhöfundur þáttarins6), að því leyti, að hann
hafi ritað um Þorvald í Olafssögu sinni, og það hafl höf.
þáttarins haft fyrir augum. Jafnframt segir hann, að geta
mætti þess til, að þátturinn væri eftir Styrmi fróða. Hefði
Guðbrandi eða þeim, sem síðar hafa eignað Gunnlaugi
þáttinn, verið kunnugt um, að Styrmir hefði verið nyrðra
(á Þingeyrum) þá hefði þeim orðið skiljanlegra, hversu
höfundurinn er nákunnugur á þeim stöðvum og þá síður
‘) II, 140—142. Eftir henni er þáttnrinn prentaður i Bisks. I,
53—56.
s) Sbr. Flateyjarbók, Chria 1868, formála Ungers bls. X.
8) Styrmir var 5. maður frá ísleifi biskupi.
*) Sbr. Aarböger for nordisk Oldkyndighed 1893, Kh. 298—299 etc.
*) Lit Hist. II, 409.
*) Bisk. I, XXIV (formálinn).