Skírnir - 01.04.1912, Side 50

146
Nokkrar ath. um ísl. bókmentir á 12. og 13. öld.
er einmitt skiljanlegt, hversvegna Ari hafi lokið riti sínu
með því að telja dætur Hafliða Mássonar af síðara hjóna-
bandi, Sigríði og Valgerði, því að móðir þeirra, siðari kona
Hafliða, var einmitt Rannveig, dóttir Teits ísleifssonar fóst-
urföður Ara og uppeldissystir hans, og svo giftist Valgerð-
ur dóttir hennar í ætt Ara. Var þetta hvorttveggja næg
ástæða fyrir hann að ljúka riti sínu með þessari ættfærslu.
Þessu hafa menn ekki veitt eftirtekt, en eg tel það ekki
alveg þýðingarlaust, þá er ræða er um frumhöfundskap
Ara að Kristnisögu.
Hverjir hinir helztu viðaukar séu, er Styrmir hefir
gert við rit Ara, er nú ekki unt að segja, en þeir munu
ekki vera ýkjamiklir, því að stíllinn er yfirleitt samfeldur
og alls ekki ósvipaður stíl Ara, enda segir Guðbrandur (í
forrnála Bisks.), að Kristnisaga gangi næst íslendingabók
að orðfæri, en taki fram Hungurvöku. Frá stílsins hálfu
finnur hann ekkert athugavert við, að sagan geti verið
eftir Styrnji, en hann hyggur hana eldri en svo, að hún
geti verið verk hans1), eins og fyr er á vikið. En þá
hafði honuin ekki hugkvæmst Ari sem frumhöfundur henn-
ar. Eg hygg, að viðauka Styrmis gæti mest í frásöguinni
um Þorvald viðförla og Þangbrand (dvöl hans vestra) Kjart-
an Oiafsson og ef til vill Stefni.
Til stuðnings máli minu vil eg ennfremur telja það,
er Guðbrandur segir (í Bisks. I, XXII); »Höfundur Kristni-
sögu heflr hlotið að vera nákunnugur b æ ð i2) í Borgar-
flrði o g2) nálægt Þingeyrum, það sýnir sagan um Skegg-
björn* *) sem hvergi fínnst nema hér og svo að sagan lykt-
‘) Bisks. I, XXI.
s) Auðkent af mér.
*) Þar er t. d. getið cim „Þangbrandsróf niðr frá Skipahyl11 og bætt
við: .,ok þar stendr enn festarsteinn hans á bergi
e i n u“. Siðar segir, að haugur Skeggbjarnar sé á fitinni ofan frá Steins-
holti, en aðrir hafi verið jarðaðir í Landraugsholti þar hjá fitinni „o k
sér þar enn gerla kumlim (sbr. Kristnis. 8. kap. Bisks. I, 15).
Þetta mun hvorki ritað af Oddi munk né Grnnnlaugi. Og svo er um fleira
í sögunni t. d. að skip Þangbrands hafi tekið út úr Hítará og rekið á
land fyrir sunnan Kálfalæk, og svo um örnefnið Járnmeishöfða, er svo