Andvari

Árgangur

Andvari - 01.01.1996, Blaðsíða 82

Andvari - 01.01.1996, Blaðsíða 82
80_____________________________SVEINN SKORRI HÖSKULDSSON_______________________ANDVARI ir stúdentspróf birt eftir sig tvær smásögur á prenti, Hvorn eiðinn á ég að rjúfa?, sem Jón Ólafsson gaf út á Eskifirði 1880, og „Orgelið" sem kom neðanmáls í Þjóðólfi 1880-81. Síðasta vetur hans í skóla sýndu skólapiltar eftir hann gamanleikinn „Brandmajórinn" sem e.t.v. má kalla einhverja fyrstu revíu íslenskra leikbókmennta. Haustið 1881 sigldi Einar svo til Kaupmannahafnar þar sem hann innrit- aðist í háskólann í stjórnfræði sem nú myndi nánast svara til hagfræði. Þar dvaldist hann næstu fjögur árin meðan Garðstyrkurinn entist. Líkt og sum- ir aðrir merkustu menn íslandssögunnar á 19. öld lagði hann litla rækt við háskólanámið og lauk ekki prófi en naut lystisemda borgarinnar við Sund- ið og glaums æskuglaðra stúdentsára. Kaupmannahafnarár Einars voru tími mikilla átaka í menningarlífi og bókmenntum Norðurlanda, eins og nánar verður vikið að á eftir, þar sem meginfylkingar skipuðust eftir afstöðu til kenninga og viðhorfa danska bókmenntafræðingsins og rithöfundarins Georgs Brandesar, en tvö fyrri ár Einars í Kaupmannahöfn dvaldist Brandes landflótta í Berlín. Stríðið kringum boðskap hans hafði hafist haustið 1871 er hann hóf að flytja hina frægu fyrirlestra sína Hovedstr0mninger i det 19. árhundredes europœiske literatur við Kaupmannahafnarháskóla. Svo furðulegt sem það má heita verður ekki séð að íslenskir menntamenn gæfu orðum Brandesar minnsta gaum í nærri heilan áratug. Þó vísaði Jón Ólafsson í Hovedstr0mninger strax í blaði sínu Góngu-Hrólfi 1873 og aftur í Skuld 1879, og í tímariti sínu Sæmundi fróða 1874 nefndi Jón Hjaltalín Brandes sem helsta fulltrúa efnis- hyggju og guðleysis í Kaupmannahöfn. Báðar þær sögur sem Einar birti undir lok skólavistar sinnar í Lærða skólanum bera nokkur einkenni áhrifa frá Brandesi. Strax á fyrsta vetri Kaupmannahafnardvalar sinnar bast nú Einar sam- tökum við þrjú önnur ung skáld, sem þangað voru komin á undan honum, um útgáfu nýs bókmenntatímarits. Það voru vopnabræður hans úr Lærða skólanum, Hannes Hafstein og Bertel Þorleifsson, og í hópinn bættist svo guðfræðistúdentinn Gestur Pálsson sem verið hafði við nám í Kaupmanna- höfn síðan 1875. Þetta nýja tímarit kom út á vordögum 1882 og hlaut nafnið Verðandi. Það er bókmenntasöguleg hefð að telja það marka upphaf raun- sæisstefnunnar í íslenskum bókmenntum. Þarna birti Einar eftir sig smá- sögu. Það er vert íhugunar og má segja sína sögu að þessir ungu menn hrundu ekki útgáfu tímaritsins af stokkunum fyrr en Einar hafði bæst í hópinn. Hann var líka sá eini þeirra sem í fyrri verkum hafði sýnt merki raunsæis- áhrifa. Þetta bendir til þess að hlutur Einars við upphaf raunsæisstefnunnar geti verið meiri en beinlínis er skráð á spjöld. Fljótlega eftir útkomu Verðandi hófust harðvítugir flokkadrættir meðal
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164

x

Andvari

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Andvari
https://timarit.is/publication/346

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.