Andvari

Árgangur

Andvari - 01.01.1996, Blaðsíða 107

Andvari - 01.01.1996, Blaðsíða 107
ANDVARI______________________NÚTÍMALEG SKÁLDSAGNAGERÐ___________________________105 faðir barnsins og hafi nauðgað stúlkunni. Þegar Svava heyrir þessa sögu segir hún Áskeli upp, en hann verður þá vitskertur af harmi. Jón og Svava verða nú kærustupar og halda suður með skipinu, sæl og glöð - utan hvað Svövu leiðist að Jón verður svo ógurlega drukkinn á leiðinni. Silkikjólar og vaðmálsbuxur er full af skondnum smáatriðum og er frá- sögnin víða mjög lífleg, enda báru gagnrýnendur lof á hana. Skildu menn söguna svo að höfundur hallist fremur á sveif með dreifbýli en þéttbýli, enda má finna kaldhæðni í lýsingum hans á borginni, en þó virðist ljóst að höfundur sá galla á sveitalífinu. Hallbjörn Halldórsson kemst svo að orði í Alþýðublaðinu (3/10 1922) að sagan endi með „sigri silkikjólsins" og tengist það heimsósómaeðli hennar, predikunarþættinum. Þó að Bjarni Jónsson frá Vogi hafi lofað söguna fyrir fjölbreytni og fjör (Vísir 2/10 1922), vakti alls ekki fyrir Sigurjóni að skrifa einfalda skemmtisögu, heldur vildi hann greinilega koma ákveðnum boðskap á framfæri. Hann er að velta fyrir sér afdrifum fórnfúss og góðs manns í nútímanum, því Áskell er fórnfús eins og Kristur og eins og Ása í Fagra-Hvammi. Þau Áskell og Ása, sem eru bæði kennd við æsi, eru það sem Halldór Laxness nefndi síðar Jesúgerv- inga. Niðurstaða skáldsins er sú að sá maður sem reyni að lifa að fullu eftir kærleiksboðskap Krists hljóti að tortímast. Það eru því rök trúarinnar, sem skáldið er að brjóta með sér, rétt eins og Gunnar Gunnarsson og Halldór Laxness. Árið 1924 kom framhald Silkikjóla og vaðmálsbuxna út, og heitir sú saga Glæsimennska. Hún er öðru fremur mynd af lífinu í bænum og saga Jóns á Grund, sem svindlar sér gegnum laganám, fer út í stjórnmál og drykkju- skap, harðvítugur, ófyrirleitinn og kemst á þing með svikum. Síðar gerist hann forsætisráðherra og að lokum bankastjóri. Hann hugsar um Áskel fornvin sinn og kemst að þessari niðurstöðu: (...) allir sem eru verulega góðir, eins og Áskell, fara (...) einhvernveginn í hund- ana. (...) Maður, sem vill komast áfram í heiminum verður að vera (...) ófyrirleit- inn (10-11). Jón á kunningja sem heitir Snorri og er sá dyggðum prýddur, rétt eins og Askell í fyrra bindinu. Snorri nemur guðspeki og guðfræði og gerist róttæk- ur jafnaðarmaður. Hann býður sig fram í þingkosningum gegn Jóni á Grund en bíður lægri hlut vegna kosningamisferlis Jóns. Með tungutaki sem minnir á sögur Kjarvals lýsir Sigurjón borgarlífinu svo: Öll stræti hringinn í kring um Austurvöll voru troðfull af fólki. Marglitar fylkingar fagurra kvenna, prúðbúnar búðarlokur, valdslegt verslunarfólk, hengilegir „eyrar-
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164

x

Andvari

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Andvari
https://timarit.is/publication/346

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.