Andvari

Árgangur

Andvari - 01.01.1996, Blaðsíða 157

Andvari - 01.01.1996, Blaðsíða 157
ANDVARI_____________________________OFBELDI TÍMANS__________________________________155 kvikna nýjar þrár um leið og henni tekst að koma sjálfri sér heim og sam- an: sá sem nær takmarki sínu kemst um leið lengra en sem því nemur, eins og Nietzsche orðar það í Handan góðs og illsP Sjálfið er ætíð ófullgert á sama hátt og ævisaga Hörpu og jafnvel ferðasaga þremenninganna; á ein- um stað segist Harpa þurfa að skrifa bækur til að gera ferðalaginu skil (sjá 351). Þannig undirstrikar sagan að leit einstaklingsins að sjálfsmynd er endalaust verkefni, að manneskjan finnur í raun aldrei sinn hellisskúta ut- an við tímann eða draumaland; fundinum er stöðugt skotið á frest líkt og vitneskju Hörpu um rétt faðerni, sem verður ekki Ijóst fyrr en undir lok frásagnarinnar þegar enn ein sjálfsævisagan skýtur upp kollinum: „[. . .] það er ennþá til saga í kringum það hver ég er" (362). Sagan kennir okkur að sjálfsþekkingin er aldrei endanleg, sjálfið er tilvonandi eða til bráða- birgða og hlýtur skilgreiningu sína af þeim viðföngum sem þráin beinist að í það og það skiptið. Hið hviklynda eðli þrárinnar, sem Harpa er umfram allt fulltrúi fyrir, vinnur gegn endanlegri sjálfsskilgreiningu. Hjartastaður- inn verður aðeins enn einn áfangastaðurinn í því stórkostlega samspili sjálfs og heims sem þessi saga hefur að geyma. Hjartastaður er fyrst og síðast samtímasaga. Meginviðfangsefni hennar eru ekki aðeins tekin úr nýlegri umræðu um aukinn fíkniefnavanda ungs fólks heldur einnig um leit að réttu faðerni, sem nokkuð hefur verið rædd í fjölmiðlum að undanförnu; í ljósi þess síðarnefnda má segja að sagan verði íronískt tilbrigði við fyrrgreinda kenningu Þórunnar Björnsdóttur í Hraun- fólkinu: „Fólk sem missir niður ætt sína nær sér aldrei upp"; speki sem framvindan í sögu Björns grefur undan. Steinunni tekst að sameina þessi tvö svið í frásögn af tveggja daga ferð þriggja kvenna austur á firði án þess að úr verði hefðbundin vandamálasaga, leiðindunum merkt, heldur skáld- verk sem býr yfir fágætu innsæi, eins og ritdómarar myndu orða það. Skipt- ir þar ekki minnstu máli sýn hennar á samtímann sem er í senn íronísk og alvöruþrungin; sýn sem nýtur sín í texta sem er hvort tveggja raunsær og módernískur. Líkt og James Joyce tókst í stórvirki sínu Ulysses að fanga samtímann í ólgandi vitundarfljóti söguhetjanna á dagsferð þeirra um Dublin tekst Steinunni nú að miðla tilgangsleysi og persónulegu óþoli í gegnum vitund sjúkraliðans Hörpu Eirar í nokkurs konar tveggja daga Ul- ysses. Það er þó fyrst og fremst frásagnarhátturinn sem skapar hugrenn- ingatengsl milli þessara annars ólíku verka. Með tíðum en þó hnökralaus- um tengingum á milli nútíðar og fortíðar þjappar Steinunn ævisögu Hörpu inn í frásögn af stuttu ferðalagi sem á sér stað í veruleikanum en þó um- fram allt í vitund Hörpu sjálfrar. Hinn taktvissi og ljóðræni stíll hefur þessa sögu yfir aðrar skáldsögur frá síðasta ári; við verðum líklega að fara fimm ár aftur í tímann og alla leið upp í háloftin þar sem Svanur Guðbergs Bergssonar flýgur þöndum vængj-
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164

x

Andvari

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Andvari
https://timarit.is/publication/346

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.