Andvari

Árgangur

Andvari - 01.01.1996, Blaðsíða 115

Andvari - 01.01.1996, Blaðsíða 115
ANDVARI__________________HALLDÓR LAXNESS OG ÍSLENSKI SKÓLINN_______________________113 Gagnrýni Halldórs á samræmda forna stafsetningu frá árinu 1935 gefur til- efni til að álykta að útgáfu Víkingsprents haustið 1941 hafi beinlínis verið stefnt gegn útgáfustarfi Fornritafélagsins. Slík ályktun virðist ganga þvert á þá kenningu að Halldór hafi verið óopinber meðlimur íslenska skólans þar sem íslenzk fornrit eru jafnan talin ein helsta afurðin af starfi skólans. A hinn bóginn hefur íslenski skólinn aldrei verið skilgreindur með hliðsjón af þeim stafsetningarreglum sem meðlimir hans studdust við í útgáfustarfi sínu. Þar hafa aðrir mælikvarðar verið í gildi. Þeir mælikvarðar hafa að vísu verið nokkuð á reiki, líkt og Jón Hnefill Aðalsteinsson rekur í grein um íslenska skólann í Skírni árið 1991. Jón Hnefill bendir á að einkum hafi hugmyndir fræðimanna um það hver eða hverjir voru upphafsmenn íslenska skólans verið breytilegar: Frá 1930 og vel fram yfir 1960 var íslenski skólinn talinn verk Sigurðar Nordals, en um miðjan sjöunda áratuginn verður breyting á, er Einar Ól. Sveinsson er kominn í forgrunn. Á áttunda áratugnum er Björn M. Ólsen vakinn upp í ritum fræðimanna, fyrst sem undanfari íslenska skólans, en síðar sem frumkvöðull hans og helsti upp- hafsmaður, en Sigurður Nordal verður eftirmaður Bjarnar, arftaki og loks læri- Jón HnefiII segir þessa ósamkvæmni stafa af því að menn blandi íslenska skólanum saman við bókfestukenninguna sem þýski fræðimaðurinn Kon- rad Maurer lagði grunninn að á nítjándu öld. Sjálfur gerir Jón Hnefill þann greinarmun að bókfestukenningin haldi fram hlut höfunda í sköpun ís- lenskra fornbókmennta og sýnifram á rittengsl meðan íslenski skólinn leggi sérstaka áherslu á höfundana sem skapandi listamenn. Á þeirri forsendu að Björn M. Ólsen hafi líkt höfundunum við fræðimenn á borð við Gísla Kon- ráðsson og Brynjúlf Jónsson frá Minna-Núpi en Sigurður Nordal lagt vinnubrögð Snorra Sturlusonar til grundvallar í umfjöllun um höfunda ís- lendingasagna, kemst Jón Hnefill að þeirri niðurstöðu að Björn hafi verið bókfestumaður en Sigurður sé hinn frumlegi upphafsmaður íslenska skól- ans. Skrefið frá þeim Gísla og Brynjúlfi til Snorra sé „furðu drjúgt skref" (s. 126). Hér mætti ef til vill bregðast til andsvars og leggja meiri áherslu en Jón Hnefill gerir á það þegar Björn M. Ólsen líkir listilegum samtölum í forn- sögunum við bestu samtölin í leikritum Shakespeares.10 Mér þykir þó meira um vert að íhuga hvernig umræðan um íslenska skólann er föst í kunnug- legum túlkunarhring: Hugmyndir okkar um það hverjir hafi verið meðlimir skólans ráðast af skoðun okkar á hvaða kenningu skólinn hafði fram að færa en sú skoðun ræðst aftur af mati okkar á því hverjir mótuðu kenning- una." An þess að ég ætli mér að draga úr mikilvægi Sigurðar Nordals í þessu sambandi tel ég heppilegra að líta á íslenska skólann sem hreyfingu
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164

x

Andvari

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Andvari
https://timarit.is/publication/346

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.