Andvari

Árgangur

Andvari - 01.01.1996, Síða 122

Andvari - 01.01.1996, Síða 122
120 JÓN KARL HELGASON ANDVARI að gera úrfellingar á ýmsum þeim atriðum textans, sem torvelda lestur bókanna eða fælir frá þeim, a. m. k. í sumum fornbókum, svo sem lángar ættartölur, innskotssögur óskyldar meginkjarna bókarinnar, sem höfundar eða afskrifarar hafa af einhverjum ástæðum viljað láta fljóta með, og í samræmi við það, allar síðari tilvísanir textans til atburða og persóna hinna úrfeldu staða. (s. 230) Hvað Laxdœlu viðvíkur segist Halldór sannfærður um að sagan hafi hvergi verið birt á jafn heildstæðu formi, „a. m. k. hvergi eins plastiskt“ (s. 231). Loks kannast hann við að ýmsar smærri villur hafi slæðst inn í útgáfuna en skýringuna segir hann þann mikla flýti sem hafður var við prentun hennar. Vegna yfirvofandi lagasetningar Alþingis hafi ekki gefist tími til að lesa prófarkir nægjanlega vel og bera textann saman við þá útgáfu sem stuðst var við. Halldór viðurkennir loks að deila megi um réttmæti þess að gefa íslend- ingasögur út í styttum útgáfum. Slíkar útgáfur kunni að nýtast vel sem les- efni handa börnum og unglingum en það sé eftir sem áður nauðsynlegt að gefa sögurnar út óstyttar á nútímamáli. Halldór fylgdi þeirri stefnu í þeim útgáfum fornsagna sem hann hafði umsjón með eftir 1941. Sigurður Nordal var líklega ánægður með þessa stefnubreytingu. í sumarbyrjun 1943, þegar Hæstiréttur tók fyrir áfrýjun Halldórs Laxness, Ragnars Jónssonar og Stef- áns Ögmundssonar vegna dómsins í lögreglurétti frá haustinu áður, voru háskólakennararnir þrír beðnir um að segja álit sitt á útgáfu Halldórs á Hrafnkötlu. í þetta skipti var umsögnin lofsamleg. Þeir fundu að vísu einn stuttan kafla sem fluttur hafði verið til, en að öðru leyti var „efni“ sögunn- ar óbreytt.34 Sú dirfska gagnvart fornsögunum sem birst hafði í meðferð Halldórs á Laxdælu beið átakanna við Gerplu, rúmum áratug síðar. V Rétt er að taka fram að það sem hér hefur verið sagt um fornritaútgáfu Halldórs Laxness varpar aðeins ljósi á eina hlið hennar. Aðrir þættir hafa verið látnir liggja milli hluta, þar á meðal bein og óbein skoðanaskipti Hall- dórs og Sigurðar Nordals um samræmda forna stafsetningu. Færa má rök fyrir því að þeir hafi komist að nokkurs konar málamiðlun um það snúna efni: Háskólakennararnir viðurkenndu í áliti sínu vorið 1943 að nútímastaf- setning færi að sumu leyti nær forna málinu en hin samræmda stafsetning; Halldór viðurkenndi ennfremur í grein árið 1944 að sú samræmda stafsetn- ing sem Sigurður hefði mótað fyrir útgáfur íslenzkra fornrita væri merkileg tilraun „af hálfu hugsandi Íslendíngs“ að móta málsögulega reglu, merki- legri en sú samræmda stafsetning danska fræðimannsins Wimmers sem
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132
Síða 133
Síða 134
Síða 135
Síða 136
Síða 137
Síða 138
Síða 139
Síða 140
Síða 141
Síða 142
Síða 143
Síða 144
Síða 145
Síða 146
Síða 147
Síða 148
Síða 149
Síða 150
Síða 151
Síða 152
Síða 153
Síða 154
Síða 155
Síða 156
Síða 157
Síða 158
Síða 159
Síða 160
Síða 161
Síða 162
Síða 163
Síða 164

x

Andvari

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Andvari
https://timarit.is/publication/346

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.