Andvari

Árgangur

Andvari - 01.01.1996, Síða 159

Andvari - 01.01.1996, Síða 159
ANDVARI OFBELDI TÍMANS 157 kristninnar kallaði ævinlega á mannlega saurgun eða spjöll hlýtur Paradís Hjartastaðar að breytast í svið helgibrots og hleypa syndinni þannig inn í heiminn.15 Hinn forboðni ávöxtur í samhengi skáldsögunnar er unnusti vin- konunnar og bjargvættarins Heiðar, söngvarinn Dietrich Bacon: „En hvað stoða mig hamskiptin þegar ég sit uppi með það ógurlegasta af öllu ógur- legu: bjargvætt á loftinu, hrotudraug sem rændi mig manni á örlagastund baksviðs í Gamla bíói og heldur að hún eigi hann sjálf. [. . .] Ef hann fréttir hver ég er, ef ég segi honum leyndarmálið um mig, skilur hann sjálfan sig. Ef ég segi til mín kemur ný örlagastund og allt snýst við“ (369). Griðastað- urinn verður þannig viðsjárverður; stærsta freisting Hörpu er sú að álíta að freistingin sé engin freisting - um leið og hún álítur sig utan færis freisting- arinnar er hún kolfallin. Veturinn sem bíður hennar verður ekki ímyndun- araflinu harður, eins og hún segir á einum stað; framtíðin verður ekki „þófamjúkur heimilisköttur sem gerir teygjuæfingar í sólbökuðum fjöru- sandi í fyrramálið þegar enginn er kominn á fætur austur á fjörðum nema nýja manneskjan ég“ (361), heldur mun þráin áfram lýsa henni og finna nýja titla á hennar eigin ævisögu og grafa undan því samkvæma og svip- mikla sjálfi sem hana dreymir um: „Þráin lifir sjálfstæðu lífi og hún kemur í veg fyrir allt sem heitir eigið líf sem slíkt“ (178), segir hin bitra og aftur- gengna móðir Hörpu, sem Steinunni tekst á snilldarlegan hátt að gera að fjórða farþeganum í pallbíl Heiðar. Um leið og lesandinn telur söguna alla hefur hann sjálfur fallið fyrir freistingu frásagnarinnar og afneitað þeirri óvissu sem umlykur framtíðina, ekki aðeins í þessari sögu heldur í öllum sögum; ekki síst þeim sem einstaklingurinn semur með sjálfum sér um eigin ævi. Hann er ávallt staddur í þeirri frásögn miðri jafnvel þótt hvorki detti né drjúpi af sálinni og hann nái að tengjast heiminum eitt augnablik og átta sig á því að öll skýin á himninum fyrir ofan hann muni aldrei koma aftur í sömu mynd (sjá 65). Fyrirheitna landið er í þessari sögu tvíbentur staður, þrátt fyrir nánast al- fullkomnar lýsingar á draumalandinu. Annars vegar er Hjartastaðurinn sá staður þar sem allar óskir rætast, glæsilegur endir á ferðalagi aftur í bernsku söguhetjunnar sem verður um leið ferð til bernskuslóða tungu- málsins þar sem táknin og landið renna saman í eitt. Hins vegar er hann umgjörð nýrra þráa sem veldur því að heimurinn þurrkast út. Þessi heimur skilur Hörpu eftir í allri sinni sjálfhverfni þar sem hún er að einhverju leyti týnd í veröld sinnar eigin vitundar. Allir siðferðilegir dómar yfir henni orka þó tvímælis vegna íroníu textans sem tekur völdin af lesandanum og gerir honum ókleift að setja sig í dómarasæti gagnvart óhamingju Hörpu og sigri hennar í lok sögunnar. Ég læt nægja að segja að hann hljóti að vera tvíræð- ur þótt framtíðin virðist blasa við söguhetjunni eina kvöldstund í einkadal undir unaðstungli. Ýmislegt í textanum bendir til þess að hamingja Hörpu
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132
Síða 133
Síða 134
Síða 135
Síða 136
Síða 137
Síða 138
Síða 139
Síða 140
Síða 141
Síða 142
Síða 143
Síða 144
Síða 145
Síða 146
Síða 147
Síða 148
Síða 149
Síða 150
Síða 151
Síða 152
Síða 153
Síða 154
Síða 155
Síða 156
Síða 157
Síða 158
Síða 159
Síða 160
Síða 161
Síða 162
Síða 163
Síða 164

x

Andvari

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Andvari
https://timarit.is/publication/346

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.