Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.09.1988, Blaðsíða 11

Tímarit Máls og menningar - 01.09.1988, Blaðsíða 11
Hjá aldintrénu af hógværð, en er þó ekki með öllu út í hött, því sums staðar er eins og hin nakta heimspekilega hugsun þess sé ofurliði borin og kaffærist í orðkynngi og hugarflugi þýðandans. Erindi sem í enskri lausamálsþýðingu er á þessa leið: Darkness was hidden in darkness. The all was fluid and formless. Therein, in the void, by the fire of fervour arose the ONE. verður í þýðingu Jóns svohljóðandi: Svo þrumdi veröldin hjúpuð og hulin í myrkri einn hafsjór án birtu sem luktist um dulkrafta fólgna, unz einn þeirra sprengdi sig út, sem varð hýðinu styrkri, er eldþrungin krepping lét megin hans remmast og bólgna. En við lestur þessara erinda um upphaf heimsins vaknar ósjálfrátt sú spurn- ing hvort fornyrðislag hefði ekki verið vel við hæfi, því margt minnir þar á upphaf Völuspár. Það er athyglisvert að Jón þýðir engin kvæði frá hinni klassísku fornöld Grikkja og Rómverja, og er það raunar í samræmi við það fálæti sem menn hafa sýnt menntum þess tímabils hér á okkar öld. Þó má segja að bættur sé skaðinn, bæði af því að téðum menntum höfðu verið gerð betri skil á öld- inni á undan og einkum þó hinu að Jón opnar með þýðingum sínum ís- lenskum lesendum í staðinn þeim mun betur leið til margra fjársjóða miðaldaskáldskapar sem þeim mundu ókunnir ella. En það merka tímabil, miðaldir, er oft litið hornauga af svonefndum „upplýstum" nútímamönn- um sem vilja kenna það við myrkur og fáfræði, þótt það hvort tveggja sé, þegar öllu er á botninn hvolft, aðallega þeirra megin. Bókmenntir miðalda eru til að mynda miklu fjölskrúðugri en margan grunar, og verður raunar að viðhafa ýmsar skiptingar og flokkanir, ef gera á þeim skil. Meginskipt- ingin er þar milli bókmennta á því lærða máli, latínu, annars vegar og bók- mennta á þjóðmálum ýmsum eða „vernakúlar" hins vegar, og eru í fyrri flokknum einkum rit fræðilegs og heimspekilegs eðlis og andlegur skáld- skapur, en í hinum síðari öllu veraldlegri verk, svo sem hetjukviður og al- þýðlegar ballöður eða danskvæði, og svo skemmtilega vill til að Jón Helga- son gefur okkur ágætt sýnishorn af öllu þessu í þýðingum sínum. En lat- ínukveðskap má svo aftur skipta niður eftir því hvort hann er ortur undir háttum Forn-Grikkja og Rómverja eða hvort þar er beitt þeim nýju háttum sem ruddu sér til rúms síðar, þegar þörf var á að tjá sterka innri tilfinningu og byggja þá á rími og áherslum og frjálsari hrynjandi. Einkar forvitnilegur í þessu tilliti er kveðskapur Prudentiusar sem var 265
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140

x

Tímarit Máls og menningar

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.