Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.09.1988, Blaðsíða 47

Tímarit Máls og menningar - 01.09.1988, Blaðsíða 47
Dagný Kristjánsdóttir Aldrei gerði Kristur sálu Þór- elfi, vorri móður . . . Um ástina og óbugnaðinn í Gerplu I Það er alltaf matsatriði hvaða túlkunaraðferð ber að velja þegar skrifað er um skáldskap. Ef sálgreiningin, svo dæmi sé nefnt, á að vera gefandi hjálp- artæki í bókmenntatúlkun, verður textinn sem fjallað er um, að hafa eitt- hvað til að bera sem gerir það spennandi og frjótt að nálgast hann á þann hátt í stað einhvers annars. Það er ekki hægt að gefa uppskrift að því hvers konar textar bjóða sál- greiningunni upp í dans, en það liggur í hlutarins eðli að þeir verða að búa yfir spennu, tvíræðni, gátum, sem krefjast óvenjulegrar nálgunar. I greininni: „Umræðan opnuð"1 talar bandaríski bókmenntafræðingur- inn Shoshana Feldman um það hvernig sálgreiningin hefur oft verið (mis) notuð til að „þýða" bókmenntir af einu sviði yfir á annað, sem hefur þá átt að vera einhvers konar „Sannleikur" um geðheilsu höfundar og/eða per- sóna. Þó að Shoshana sé fyrst og fremst að skamma þá sem nota sálgrein- ingu þannig í bókmenntatúlkun, eiga meginatriði gagnrýni hennar við um aðrar stefnur innan bókmenntafræðinnar. Bókmenntafræðingar hafa lengst af „þýtt" textana sem þeir fást við - þó að „sannleikurinn" sem leitað var hafi verið breytilegur. Stundum hafa þeir leitað hans í goðsögum, stundum í ævi höfundarins, stundum í samfélaginu, sósíalismanum, táknfræðinni, öðrum textum o.s.frv. Verst er þó kannski sú túlkunarfræði sem hefur eng- an sjálfsskilning og heldur að hún sé „hlutlaus", sé bara að lýsa bók- menntunum „eins og þær eru." Shoshana Feldman talar um að bókmenntirnar og sálgreiningin eigi að mætast stoltar og jafnréttháar í túlkuninni, þannig að þessar tvær greinar varpi Ijósi hvor á aðra. Nærtækt dæmi um slíkt stefnumót teoríu og texta í íslenskri bókmenntaumræðu finnst mér vera grein Helgu Kress um Tíma- þjóf Steinunnar Sigurðardóttur (TMM, 1, 1988). 301
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140

x

Tímarit Máls og menningar

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.