Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.09.1988, Blaðsíða 137

Tímarit Máls og menningar - 01.09.1988, Blaðsíða 137
vangaveltum um umheiminn, vitandi það að litli heimurinn lýsir sjálfkrafa út fyrir sig: inn til lands og út á haf. Þann- ig kemur hinn ótilkvaddur inn í geisl- ana, og í þeirri glætu er gaman að litast um. Menn og málleysingjar sem rölta um síður bókarinnar eru sumt „gamlir kunningjar" úr eldri verkum Stefáns. Amma hans í Hammersminni kemur úr Ljósi í róunni (1968), og hefur hér ýmis- legu við að bæta, þótt hún fari jafnvel sparlegar með orð en Sigfús Daðason. Það fólk sem bókin hnitast eðlilega um, foreldrar Stefáns, þau stíga fram í svo glögga birtu að innan skamms finnst manni að þessar manneskjur hafi maður þekkt töluvert lengi. Og þó er eftilvill ekki allskostar rétt að segja að bókin „hnitist" um þau, öllu heldur finnur maður fyrir nærveru þeirra meðan blaðsíðunum er flett, eins þótt ekki sé minnst á þau beinum orðum á löngum köflum. Þannig trúi ég einmitt að lífið horfi við barninu, við „eðlilegar" að- stæður: foreldrarnir yfir og allt um kring, ef ekki í efninu, þá í andanum en skiljanlega ekki alltaf með eilífri blessun sinni. Foreldraminning er ákaflega vandmeðfarið efni, og ég sé ekki betur en Stefán komist vel frá sínu erfiða ætl- unarverki. Hann sneiðir hjá tilfinninga- semi, og gefur svo tauminn lausan á réttum augnablikum. Það er bara einn maður sem ég sakna að ekki skuli vera gerð ýtarlegri skil í bókinni, og það er Páll Zóphóníasson, en raunar er Stefán búinn að lýsa honum annarsstaðar. Persónulýsingar bókarinnar láta ekki staðar numið við mannfólkið, því þarna er að finna hunda sem eru eftirminni- legri en venjulegt getur talist, einsog Móra á Höskuldsstöðum. Sambærilegir hundar hafa varla verið á Austurlandi Umsagnir um bækur nema þá helst á Norðfirði, hjá Ragn- hildi í Fannardal sem Jónas Árnason skráði einstæða bók eftir. Eg hef í þessum stutta pistli leitast við að gefa hugmynd um þann grundvöll sem Stefán byggir á, í þessari bók og höfundarverki sínu almennt, fremur en rekja söguþráð einsog vinsælt er. Ég hef dregið fram sterku þættina í þessari bók, og þeir eru svo margir að sjaldgæft er. Þegar ég svo lít yfir þetta skrif mitt í hreinritun, verður mér ljóst að kannski er bókin mér of kær til að ég geti skrif- að um hana. Séra Árni Þórarinsson segir frá rógbera sem var að baknaga sóknar- prest sinn eftir messu og sást ekki fyrir í rógburðinum, svo annar og reyndari rógberi sem stóð þarna hjá tók til máls og bað hann fyrir alla muni að vera ekki svona æstan, og hann ætti að ýra solitlu góðu saman við, þá yrði honum betur trúað. Þannig að ég hef fallið í gryfju sem er einhversstaðar andfætis þeirri sem óreyndi rógberinn snæfellski féll í: ég hefði sennilega átt að ýra solitlu slæmu saman við til að mér verði betur trúað. En ég nenni ekki að vera með neinn hefðbundinn sparðatíning í lokin; það sem máli skiptir er að hér er á ferð vandaður höfundur, og svo skemmti- legur að fáir hafa gert íslenskt ritmál jafn aðlaðandi. Fyrir jólin síðustu fylgdist ég með dagblaðsdómum um þessa bók, og mér ofbauð blinda manna á sérstöðu Stef- áns. Nú eru gagnrýnendur hinsvegar al- friðaðir, svo ég fer ekki nánar út í þá sálma. Gyrðir Elíasson 391
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140

x

Tímarit Máls og menningar

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.