Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.09.1988, Blaðsíða 79

Tímarit Máls og menningar - 01.09.1988, Blaðsíða 79
Skáldkona á tímamótum en fléttaður saman úr ótal sambærilegum atvikum sem kallast á, undir- byggja það sem koma skal og þjóna skopskyni höfundar og tvíræðni, ekki síður en andstæðar og hliðstæðar persónur. Með því að láta sögupersónur verða tvísaga eða neyðast til að skipta um skoðun næst spenna í frásögnina þó að atvikin sem sagt er frá séu yfirleitt hversdagsleg. Lesandinn tekur auðvitað mark á því sem hann les þangað til honum er sýnt fram á að það eigi hann ekki endilega að gera, þá verður hann að fara að vinna sjálfur, endurmeta og draga nýjar ályktanir. Engin ein persóna er ótvíræð málpípa höfundar. Efnamaðurinn Bingley sem frú Bennet fær strax svo góðar vonir um verður líka undir eins hrifinn af Jane, elstu systur Elísabetar, og ástarsaga þeirra virðist ætla að vera af átakaminnstu gerð. Ekki dugar það, en Bing- ley er svo vænn maður að það þarf að undirbúa „svik" hans vandlega. Strax í 3. kafla dettur frú Bennet í hug að hann sé flautaþyrill sem aldrei tolli neins staðar til lengdar. Og í löngu, upplýsandi samtali á Netherfield í 10. kafla heyrir lesandi ungan, áhrifagjarnan mann lýsa sjálfum sér - án þess að skammast sín nokkuð fyrir það eins og Darcy bendir réttilega á. Hins veg- ar er hneykslun Darcys á ístöðuleysi vinar síns ótímabær, því einmitt þenn- an veikleika hans á hann eftir að notfatra sér til hins ítrasta. Séra Collins hneykslar Elísabet meira en frá verður sagt þegar hann segir henni að það sé ekkert að marka þótt hún neiti nonum í fyrsta skipti sem hann biður hennar. Stundum neita konur biðli jafnvel tvisvar eða þrisvar, segir hann, það er í samræmi við viðkvæmt kveneðlið og ber að líta á sem uppörvun. Elísabet finnst þetta að vonum benda til þess að hann hlusti ekki á hana í alvöru. „Ef þér takið orð mín fram að þessu sem hvatningu þá veit ég ekki hvernig ég á að orða neitun mína þannig að þér trúið mér," hrópar hún upp yfir sig. Seinna er það svo hún sem vonar af öllu hjarta að annar biðill ítreki bónorð sitt! Lafði Catherine de Bourgh er sárhneyksluð á menntunarskorti Bennet- systra, en svo kemur í ljós að hvorki hún né dóttir hennar hafa menntunina sem hún ætlast til af öðrum. Ungfrú Bingley hefur líka stór orð um hvað kona þurfi að hafa til að bera til að teljast vel menntuð en getur svo sjálf ekki lesið bók án þess að drepast úr leiðindum. Mörg önnur dæmi mætti nefna um mun á orðum persóna og gerðum, andstæður og hliðstæður í hegðun og tali sem bera söguna áfram og halda lesanda við efnið án þess að honum sé nokkurn tíma sagt hvað honum eigi að finnast. Við getum aldrei treyst því að neinn hafi rétt fyrir sér - það ger- ir söguna svo óvænta! Hjónabönd eru mikið áhugamál höfundar og einnig þar setur hún upp andstæður og hliðstæður. Eins og Charlotta Lucas, vinkona Elísabetar, 333
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140

x

Tímarit Máls og menningar

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.