Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.09.1988, Blaðsíða 57

Tímarit Máls og menningar - 01.09.1988, Blaðsíða 57
Aldrei gerði Kristur sálu Þórelfi, vorri móður . . . Ólafs. Ólafur Haraldsson hefur satt að segja hverfandi lítinn áhuga á kon- um. Við skulum skoða lýsingu persónunnar þar sem hann kemur fram í fyrsta sinn í sögunni en það er þegar fjöldamorðin í Kantaraborg eru af- staðin og sigrinum skal fylgt eftir: . . . réð þar fyrir pyndíngum úngmenni eitt úr Noregi, af Vestfold; þessi sveinn var bleikur yfirlitum, lágur vexti en ákaflega feitur og hlaunameiri en flestir menn, svo að hann kjagaði í spori. Hann nefndist Olafur Haraldsson og var af skipamönnum kallaður hinn digri. Sveinn þessi var handsmár mjög og bar hríng á hverjum fíngri, en á sumum tvo eða þrjá, og hafði gyrðan sig silfurbeltum tveim, var annað utan yfir hinu; en af sökum vaxtarlags hans höfðu slitnað sundur beltin og var aukið snærum milli spánganna. (191) Lýsingin er grótesk. Það eru ýktir kvenlegir drættir í útliti Ölafs; hann er rassmeiri en karlmenn eru vanir að vera, með undursmáar hendur og í klæðaburði er hann glysgjarn á grófan, smekklausan hátt eins og vændis- konum er oft lýst í bókmenntunum. (Þetta kemur líka fram í lýsingunni á bls. 275). Þó gegnir þessi maður hlutverki pyntingameistarans, en það hlut- verk held ég að konur hafi aldrei tekið að sér. Þessi einkennilega persóna, þessi rassmikli, handsmái, skreytti karlmaður kallar fram hugmynd, mynd okkar af geldingnum. En Ólafur Haraldsson er ekki geldingur - ekki líkamlega. Hvað felst þá í lýsingunni? Hvað er að vera geldingur? Geldingur er sá karlmaður sem hefur verið sviftur karlmennsku sinni, getu sinni og þar með gerður líkamlega að manneskju sem er hvorki karl, né kona. I sálgreiningu Freuds gegnir geldingin lykilhlutverki. Fyrsta ástar- samband sonarins er við móðurina, það eru jafnframt sifjaspell sem samfé- lagið/faðirinn bannar að viðlagðri hótuninni um geldingu, hótuninni um að barnið muni hvorki verða karl né kona. Taki sveinbarnið afstöðu með til- finningum föðurins, gegn tilfinningum sínum til móðurinnar getur hann orðið annaðhvort eins og faðirinn eða einhver önnur föðurleg fyrirmynd, barnið getur ekki fengið bæði ástarsambandið við móðurina og viðurkenn- ingu föðurins.81 þessum skilningi sálgreiningarinnar felst það að öll höfum við gengist undir skerðingu á þrám okkar (geldingu, missi) til að fá það bætt upp á annan hátt, fyrst og fremst með málinu. Óhugnaðurinn sem hinn raunverulegi geldingur vekur felst í því að miss- ir hans er sjáanlegur, hann getur ekki annað en minnt þá „eðlilegu" á flóknustu og óttablöndnustu myndirnar í þeirra eigin þroskasögu, myndir sem þeir hafa grafið djúpt niður í afkima hins dulvitaða. Ólafur Haraldsson ber missi sinn utan á sér á sama hátt og geldingurinn 311
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140

x

Tímarit Máls og menningar

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.