Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.09.1988, Blaðsíða 19

Tímarit Máls og menningar - 01.09.1988, Blaðsíða 19
Hjá aldintrénu list öðru fremur heldur náði sjálfur allt að því ótrúlegri kliðmýkt í ljóðum sínum. Að sjálfsögðu naut Verlaine þar einstakrar mýktar og fínleika móð- urmáls síns sem gerir það að verkum að allar þýðingar á önnur mál hljóta að orka svolítið þunglamalegar í samanburði við frumtextann. Svo er auð- vitað og um þýðingu Jóns á kvæði Verlaines Viðkvæm samræða, en hún stendur samt fyllilega fyrir sínu, því hér er það síður lýrísk angurværð en napurleg kaldhæðni sem þarf að koma til skila, og fáir eru færari um það en Jón Helgason. Af ofansögðu má sjá að þýðingar frá Frakklandi eru býsna fyrirferðar- miklar í safni Jóns, og er það vel, því frönsk ljóðlist hefur oft viljað verða nokkuð útundan hjá eldri þýðendum þessa lands. Jón hefur þar heldur ekki ráðist á garðinn þar sem hann er lægstur þar sem eru Villon og önnur höf- uðskáld, en í þýðingum sínum úr þýsku fer Jón ekki troðnar slóðir en þýð- ir fremur kvæði höfunda sem eru ókunnir, óþekktir, sem vafi leikur á um eða hafa ekki viljað láta nafns síns getið, en sjálft eftirlæti íslenskra þýðenda hér áður fyrr, Hinrik Hænir frá Þusslaþorpi verður að láta sér nægja skop- stælinguna Bifbrá í flokki frumsaminna kvæða Jóns. Hér er átt við kvæðið I páfans sal sem er bráðskemmtilegt aflestrar, og hið sama væri eflaust hægt að segja um kvæðið Huar fæ eg Hofde hallad, þótt þýðingin orki frekar sem æfing eða lexía í íslenskri stafsetningu á 16. öld en að verið sé að koma einhverju til skila til lesandans. Hinar Guðrækilegu umþenkingar við tób- aksreykingar eru þarfur pistill og minna um margt á Leirkarlsvísur Hall- gríms Péturssonar, og ekki spillir það fyrir, ef höfundurinn er eins og líkur benda til, sjálfur Johann Sebastian Bach sem hefur verið margt til lista lagt og „veraldarmaður um leið", þótt ævisöguritarinn Forkel þegi hinsvegar vandlega jafnt um yrkingar sem og tóbaksreykingaástríðu tónameistarans mikla. Um ljóðagerð og allra handa ástríður Johanns Wolfgangs Goethe hefur aftur minna verið þagað, en hins vegar er það kannski ekki á allra vit- orði að hann er allra skálda vandþýddastur, sakir þess hve vel honum tekst að sameina bæði reisn og látleysi í orðfæri og dýpt jafnt í hugsun sem til- finningu. Hið alkunna kvæði Goethes um heiðarrósina, hér nefnt Rósar- kvæðið, er ort í þeim alþýðlega stíl sem einkenndi mörg fyrri kvæði hans, og það skiptir því öllu máli, þegar slík ljóð eru þýdd, að náð sé þeim ein- faldleika og upprunaleika sem þjóðkvæði hafa til að bera. En hér er sem þýðandanum bregðist bogalistin, þannig að kvæðið verður einum of bók- málskennt á íslenskunni: „Röslein auf der Heiden" verður til dæmis „þekkust rós á grundu" eða „rósarkorn á grundu" og í eftirfarandi línum fer téður einfaldleiki með öllu forgörðum, þótt hugsuninni megi með góð- um vilja koma heim og saman: 273 TMMII
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140

x

Tímarit Máls og menningar

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.