Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.09.1988, Blaðsíða 121

Tímarit Máls og menningar - 01.09.1988, Blaðsíða 121
hreyft. íslenskir fræðimenn, samlandar skáldsins, eru næstir til að taka það að sér. Mér finnst Halldór Guðmundsson hafa sannað að hann er réttur maður að leggja hönd á plóginn á þeim reit. I lokakaflanum bendir höfundur á að Vefarinn gegni „sama hlutverki fyrir ís- lenskar nútímabókmenntir og Rauða herbergið fyrir sænskar bókmenntir eða Sultur fyrir norskar. Hetja þessara verka allra er sú manngerð sem öðru fremur birtir hvernig skáldin upplifðu borgina - áður en borgin er orðin vani" (203). Verk Strindbergs og Hamsuns birtust árin 1889 og 1890, mannsaldri á undan Vefaranum. Á þeim tíma hafa róttækar breytingar átt sér stað, á flest- um sviðum. Sérstaða hinnar íslensku skáldsögu er ekki síst í því fólgin að hún er skrifuð „eftir að heimsstríð og byltingar höfðu bundið enda á draum aldamótamódernismans" (194). Vefa- rinn mikli er sannkallað tímamótaverk. Það geymir margan vísi að einum merk- asta rithöfundarferli á okkar öld. Tilgangur bókar Halldórs Guð- mundssonar „hefur verið að draga upp mynd af samræðu Vefarans við samtíð sína" (203). Hann hefur leyst það verk- efni prýðilega af hendi. Rit hans er byggt á traustum vísindalegum grund- velli og ber vott um víðtæka þekkingu á menningu þess tíma sem um er að ræða. Framsetningin er ljós og skemmtileg af- lestrar, blessunarlega laus við uppblásin fræðiorðakerfi. Peter Hallberg Umsagnir um bxkur SETNINGAR MOLA VEGGI Sjón Stálnótt Mál og menning. Reykjavík 1987. Bókin er aðeins um hundrað síður, letr- ið er stórt, kaflarnir fimmtíu eru stuttir og frásögnin orðknöpp en mér finnst hún engu að síður geyma margþætta sögu. Svo hljóðar yfirlýsing mín um fyrstu skáldsögu Sjóns; blanda af einskis verð- um, augljósum staðreyndum og per- sónulegu áliti. Danski penninn Poul Borum léti hér við sitja - hann ku skrifa heimsins stystu ritdóma - en ég get ekki setið á mér að útskýra orðið margþtett í sambandinu hér að ofan. Það er eitt af þessum myndhverfu hugtökum, á upp- haflega við um band eða kaðal þar sem þræðirnir eru kallaðir þættir. Því fleiri þættir sem eru í kaðli, þeim mun sterk- ari er hann og ólíklegra að hann slitni. Hugtök á borð við leikþáttur, sögu- þráður ogflétta hafa orðið til með hlið- sjón af sömu vinnubrögðum en að baki er líkast til sú hugmyndafræði eða dul- vitaði grunur að skáldverk sé eins og snærisspotti. Þetta sannast ágætlega á Stálnótt. Hún hefur tvo söguþræði sem eru aðgreindir í fyrstu en splæstir saman þegar líður á söguna. Annar er þáttur Johnnys Triumph, sem kemur akandi eftir hafs- botninum í fyrsta kafla bókarinnar með fjögur djöflaegg í skottinu. Hinn þráð- urinn er fjórþættur þar sem segir frá fæðingu, uppvexti og afdrifum fjögurra unglinga; Jonnans, Finnsins, Dísunnar og Onnunnar. Skipting milli þátta er gefin til kynna með kaflaheitum: Þeir 375
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140

x

Tímarit Máls og menningar

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.