Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.09.1988, Síða 121

Tímarit Máls og menningar - 01.09.1988, Síða 121
hreyft. íslenskir fræðimenn, samlandar skáldsins, eru næstir til að taka það að sér. Mér finnst Halldór Guðmundsson hafa sannað að hann er réttur maður að leggja hönd á plóginn á þeim reit. I lokakaflanum bendir höfundur á að Vefarinn gegni „sama hlutverki fyrir ís- lenskar nútímabókmenntir og Rauba herbergið fyrir sænskar bókmenntir eða Sultur fyrir norskar. Hetja þessara verka allra er sú manngerð sem öðru fremur birtir hvernig skáldin upplifðu borgina - áður en borgin er orðin vani“ (203). Verk Strindbergs og Hamsuns birtust árin 1889 og 1890, mannsaldri á undan Vefaranum. A þeim tíma hafa róttækar breytingar átt sér stað, á flest- um sviðum. Sérstaða hinnar íslensku skáldsögu er ekki síst í því fólgin að hún er skrifuð „eftir að heimsstríð og byltingar höfðu bundið enda á draum aldamótamódernismans" (194). Vefa- rinn mikli er sannkallað tímamótaverk. Það geymir margan vísi að einum merk- asta rithöfundarferli á okkar öld. Tilgangur bókar Halldórs Guð- mundssonar „hefur verið að draga upp mynd af samræðu Vefarans við samtíð sína“ (203). Hann hefur leyst það verk- efni prýðilega af hendi. Rit hans er byggt á traustum vísindalegum grund- velli og ber vott um víðtæka þekkingu á menningu þess tíma sem um er að ræða. Framsetningin er ljós og skemmtileg af- lestrar, blessunarlega laus við uppblásin fræðiorðakerfi. Peter Hallberg Umsagnir um bækur SETNINGAR MOLA VEGGI Sjón Stdlnótt Mál og menning. Reykjavík 1987. Bókin er aðeins um hundrað síður, letr- ið er stórt, kaflarnir fimmtíu eru stuttir og frásögnin orðknöpp en mér finnst hún engu að síður geyma margþætta sögu. Svo hljóðar yfirlýsing mín um fyrstu skáldsögu Sjóns; blanda af einskis verð- um, augljósum staðreyndum og per- sónulegu áliti. Danski penninn Poul Borum léti hér við sitja - hann ku skrifa heimsins stystu ritdóma - en ég get ekki setið á mér að útskýra orðið margþrett í sambandinu hér að ofan. Það er eitt af þessum myndhverfu hugtökum, á upp- haflega við um band eða kaðal þar sem þræðirnir eru kallaðir þættir. Því fleiri þættir sem eru í kaðli, þeim mun sterk- ari er hann og ólíklegra að hann slitni. Hugtök á borð við leik/>iíí«r, sögu- þráður og flétta hafa orðið til með hlið- sjón af sömu vinnubrögðum en að baki er líkast til sú hugmyndafræði eða dul- vitaði grunur að skáldverk sé eins og snærisspotti. Þetta sannast ágætlega á Stálnótt. Hún hefur tvo söguþræði sem eru aðgreindir í fyrstu en splæstir saman þegar líður á söguna. Annar er þáttur Johnnys Triumph, sem kemur akandi eftir hafs- botninum í fyrsta kafla bókarinnar með fjögur djöflaegg í skottinu. Hinn þráð- urinn er fjórþættur þar sem segir frá fæðingu, uppvexti og afdrifum fjögurra unglinga; Jonnans, Finnsins, Dísunnar og Onnunnar. Skipting milli þátta er gefin til kynna með kaflaheitum: Þeir 375
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132
Síða 133
Síða 134
Síða 135
Síða 136
Síða 137
Síða 138
Síða 139
Síða 140

x

Tímarit Máls og menningar

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.