Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.09.1988, Blaðsíða 124

Tímarit Máls og menningar - 01.09.1988, Blaðsíða 124
Tímarit Máls og menningar karlveldisins á konum, ef því er að skipta. Það fer allt eftir hugðarefnum lesandans. Þar sem ég hef hugsað svolítið um Nafn rósarinnar eftir Umberto Eco virkjar þessi frásögn ímyndunarafl mitt þannig að skallaklipptu kuflklæddu mennirnir á stúlkumaganum vísi til munkanna hjá Eco, sem voru helteknir af spádómum Opinberunarbókarinnar. Lýsingin á húðflúrinu á hliðstæðu í lýs- ingu Ecos á dyraumbúnaði kirkjunnar í klaustrinu sem sýndi atriði úr opinber- uninni, en í texta Biblíunnar segir ein- mitt frá dýri með tvö horn (Opb 13.11) og mönnum sem bíta í tungur sínar af kvöl (Opb 16.10). Eins og ég kem að síðar má raunar skynja Stálnótt alla sem stef við Opinberunarbókina. Áður en skilið er við þennan einstaka kafla vil ég gera veður út af skammstöf- uninni, T.V., í upphafi hans og enda. Hún getur merkt að kaflinn lýsi sjón- varpsefni en mig langar að trúa því að Sjón sé þarna líka að minnast áhrifa- valdsins Thors Vilhjálmssonar sem ekki einasta þýddi Nafn rósarinnar heldur er þekktur í sínum eigin skáldskap fyrir að gera smáatriðin að aðalatriðum, að skoða heiminn í gegnum aðdráttarlinsu. Stálnótt hefst á staðhæfingu um tíma, orðunum: „og tvö, tuttugastaogsjöunda ágúst, klukkan fimmtán-núll-átta, greindist dökk þúst á hafsbotni," (7). Það vantar framan á þessa setningu. Með því að beita rannsóknaraðferðum ævisögulegra bókmenntafræðinga - hringja í hagstofuna - komst ég að þeirri staðreynd að Sigurjón B. Sigurðs- son, þjóðfélagsþegninn sem skrifar und- ir skáldanafninu Sjón, er fæddur árið ní- tjánhundruð sextíu og tvö, tuttugasta- ogsjóunda dgúst. Starfsstúlkan hjá Þjóðskrá gat ekki gefið mér upp ná- kvæman fæðingartíma en ég er ekki í vafa um að hann var fimmtán-núll-átta. Eru Johnny Triumph og Sigur-Jón þá einn og sami maðurinn og Stálnótt lítt dulbúin sjálfsævisaga ungs höfundar? Ferð Johnnys hefst á «/>phafsbotnin- um, í undirdjúpum dulvitundarinnar, í hinum „semíótíska" heimi frumbernsk- unnar þar sem endalaust flæði ríkir. Hann er óskrifað blað, „dökk þúst" sem skýrist eftir því sem hún kemur nær landi (virðist vera bifreið „frá árun- um í kringum nítjánhundruðogsextíu" (9)). Sagt er frá fæðingu og uppvexti Johnnys jafnhliða fæðingu Jonnans, Finnsins og Dísunnar á hinum frásagn- arþræðinum. Frásögn af ímyndunarafli þeirra í barnæsku samsvara kaflarnir Fornar ástir og O/Rauður fugl á þræði Johnnys en í þeim síðarnefnda hefur hann viðkomu hjá skipsflakinu af Medúsu RE23, ígildi samnefnds hóps súrrealískra skálda sem Sjón tilheyrði fyrir fáum árum. Þetta voru neðanjarð- arskáld, eða neðansjávarskáld - eins og Ástráður Eysteinsson bendir á í ritdómi um ljóðasafn Sjóns í 4. hefti TMM, 1987 - skáld óhefts ímyndunarafls, skáld sem sóttu feng sinn í undirdjúp dulvitundar- innar. En nú hefur Medúsa sokkið til botns. „Jarðneskar leifar áhafnarinnar eru lokaðar inni í flakinu." (23). Johnny heldur hins vegar áfram til strandar, þangað sem sjálfið hefur fast land undir fótum, þar sem hann finnur útgefanda að eggjunum/skáldskapnum/lífsreynsl- unni sem hann geymir í skottinu. Djöfl- arnir fjórir, hliðstæður sögupersónanna Jonnans, Finnsins, Dísunnar og Önn- unnar, klekjast út í geislavirku úrhelli forlagsins og eru loks sendir út á bóka- markaðinn, sjálfum sér og lesendum til höfuðs. 378
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140

x

Tímarit Máls og menningar

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.