Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.09.1988, Blaðsíða 59

Tímarit Máls og menningar - 01.09.1988, Blaðsíða 59
Aldrei gerði Kristur sálu Þórelfi, vorri móbur . . . allt Noregstímabilið. Grímkell notar Ólaf lifandi en þó mun betur dauðan - sáttin sem hann kaupir hjá páfanum í Róm, fyrir fé Ólafs, felst í því að takist honum að gera dýrling úr konunginum muni kirkjan taka þá báða að hjarta sér. Löngu síðar er Sighvatur skáld Þórðarson látinn segja að heiðið upplag Olafs Haraldssonar og síðar trúskipti hans hafi orðið til þess að: . . . hann kunni í aungum vanda utan tvö úrræði, var annað skírn en hitt morð. Og af sökum barnslegrar fákænsku sinnar varð hann jafnan að hafa aðra menn sér við hönd, að segja sér hvenær skyldi skíra en hvenær höggva. En þó hyggju vér að Ólafur konúngur hefði þá rétt gert, ef hann hefði í nokkru efni af sjálfum sér kunnað skil góðs og íls. Og af hans bernskri fram- ferð í öllum greinum kom það til að eg vorkynda Ólafi Haraldssyni meira en flestum mönnum og unna honum betur. (414) En hvorki Grímkell né Sighvatur stjórna Ólafi. Persóna hans lýtur sínum eigin lögmálum. Tilvitnunin sýnir hins vegar að Sighvatur töfrast af ein- hverju í fari Ólafs, en að því munum við koma síðar. Tvisvar er Ólafi lýst í hlutverki pyntingameistarans; báðar lýsingarnar byggja upp megnan óhug hjá lesanda. Engri þjáningu er lýst fremur en venja er til í frásögn Islendingasagnanna. Sagt er frá því hvernig pynting- arnar eru skipulagðar, hverjir eru pyntaðir og hvernig - tónninn er hlut- laus, óræður; sjónarhornið liggur hjá sögumanni í fyrra sinn (í Kantara- borg) en hjá liðsmönnum Ólafs og heimamönnum á Hringisakri í seinna skiptið. Framarlega í báðum atriðunum, á undan pyntingunum, er lýsing á Ölafi digra - böðlinum með smáu hendurnar. Það er eitthvað herfilegt við úrdrátt sagnastílsins annars vegar og þess sem sagt er frá hins vegar þ.e. hvernig „geldingurinn" Ólafur digri limlestir aðra karlmenn, umbreytir þeim svo að þeir samsvari sálarástandi hans. Sad- istinn brýtur annan einstakling til undirgefni og staðfestir þar með rétt sjálfs sín til valdsins, speglar sig í ósigri fórnarlambsins. En staðfestingin, viðurkenningin, sem sadistinn fær á þennan hátt hlýtur alltaf að vera fölsk.9 Það eru ekki sjáanlegar breytingar eða þróun á persónu Ólafs í stuttara- legri lýsingu Gerplu á valdatímabili hans. I Noregi er Ólafur konungurinn, landsfaðirinn, og hann verður sjálfur faðir. En þessi hlutverk eru aðeins hlutverk, þau eru tóm, innihaldslaus á meðan Ólafur hefur ekki vald sitt frd neinum. Hann er frosinn í stöðu sonarins sem þekkir ekki föður sinn. Hann tengist engum af því að hann er ekkert annað en sú falska viðurkenn- ing sem hann knýr fram á einn eða annan hátt. I Kænugarði byrjar persóna Ólafs að þróast frá þeim mynstrum sem við höfum farið yfir. Mál Kænugarðsbúa er girska - rússneska; enginn skilur 313
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140

x

Tímarit Máls og menningar

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.