Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.09.1995, Blaðsíða 103

Tímarit Máls og menningar - 01.09.1995, Blaðsíða 103
Lýðræði sjónarhorna Ástralska skáldkonan Elizabeth Jolley hefur sagt að nú til dags séum við öll innflytjendur. Maður þurfi ekki að hvarfla langt frá fæðingarstað sínum til að vera kominn í framandlegan heim.21 Edward Said orðar svipaða hugsun svolítið öðruvísi í nýjustu bók sinni, Culture and Imperialism: Enginn sé lengur eitt fyrirbæri. Mannlífið snúist ekki lengur um það að vera bara indverskur, eða bara múslimi eða bara kona, svo dæmi séu tekin. Heims- valdastefnan hafi hrært allt í einn graut í heiminum. Lífsbaráttan hverfist í raun um tengslin milli hluta, ekki sé hægt að svipta raunveruleikann „hinum röddunum sem byggi garðinn“, segir hann og vitnar til T.S. Eliots.22 í orðum Saids felst að engin þjóðmenning sé alfarið einsleit eða einhlít heldur marg- radda. í greininni „Rödd textans, rómur túlkandans“ í Skírni vorið 1991 fjallar Torfi H. Tulinius um kenningar Tzvetans Todorovs um margröddun. Þar segir meðal annars: „Höfundurinn hefur enga beina málpípu í verkinu, heldur er hann að leita að þeim sannleika sem liggur á milli þessara radda, ef svo má að orði komast, einhvers konar heildarsýn sem verður til eftir að búið er að innbyrða þær allar.“ Síðan tekur Torfi fram að sannleikurinn liggi ekki hjá einum heldur megi nálgast hann „með því að tefla saman mörgum röddum, mörgum sjónarhornum.“23 Jafnvel þótt höfundur virðist ekki vera að skipta sér milli menningar- svæða, eins og Kazuo Ishiguro, sem virðist vera að fást við það sem breskast er í Dreggjum dagsins, kemur tvísýnin að góðum notum. Snæbjörn Arn- grímsson bendir á það í grein í Teningi hvernig Ishiguro notar sitt japanska innsæi einmitt til að sundurgreina „þá sekt og skömm sem er innbyggð í þjónustulundina, hollustuna og í hefðina“ í Bretlandi, en þau viðfangsefni rekur Snæbjörn til áhuga höfundarins á örlögum japönsku þjóðarinnar eftir heimsstyrjöld.24 Sambærileg sýn er að verki hjá Jung Chang í bók hennar Villtum svönum. Þar fjallar hún á opinskáan og áhrifamikinn hátt um Kína Maós. Útlegð hennar á Vesturlöndum gerir henni kleift að brjótast undan boðum og bönnum alþýðulýðveldisins og fjalla um áhrif stjórnarstefnu formannsins af hreinskilni sem áður hefði flokkast undir helgispjöll og gerir það ef til vill enn hjá mörgum. Það verður því ekki dregið úr vægi þess að mismunandi raddir fái að hljóma og takast á ef „allur“ sannleikurinn um menninguna á að ná upp á yfirborðið. Til að fá sem trúverðugasta mynd af einhverju, að teknu tilliti til takmarkana á sannleiksgildi skráningarinnar, hlýtur þar af leiðandi að vera best að fá lýsingar frá sem flestum sjónarhornum til að greina heildarmynd- ina. Við þurfum að geta gengið í kringum hlutinn, við þurfum lýðræði sjónarhornanna. Sú tíð virðist vera liðin að hægt sé að tala fyrir hönd TMM 1995:3 101
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132

x

Tímarit Máls og menningar

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.