Læknaneminn - 01.04.1994, Page 52

Læknaneminn - 01.04.1994, Page 52
verkjastillingu í för með sér en nær engar hj áverkanir1! Morfin geta bæði stöðvað boð bráðra verkja og langvinnra en þau hafa samt sem áður minni áhrif á verki sem berast með A-8 -þráðum. Þau verka a.m.k. átvennanhátt: meðþví aðbindastviðtækjum íbakhorni mænuogviðtækjum í heila. Morfínbinstþáboðnemum í mænu, skellir aftur hliðinu og dregur þannig úr eða lokar fyrir verkj aboð sem annars færu upp eftir stígandi mænubrautum til vitundarinnar. I heilabindast morfín boðnemum og draga þannig enn úr áhrifum verkjanna. Ekki er Ijóst hvaða taugaboðefni eru ráðandi í bakhomi mænunnar þegar um verki er að ræða en nokkur efni koma til greina. Nokkur þeirra helstu sem tengd hafa verið boðskyni, og þar með verkjaboðum, eru amínósýrumar L-glútamat og L- aspartat, Péfni (e.:substance P), sómatóstatín, kólesystínlík peptíð, æðavirkijölpeptíðogangiótensín. Péfnið virðist gegna sérlega mikilvægu hlutverki þegar um er að ræða langvinna verki með því að hafa vaxandi og langvinn æsingaráhrif á taugar í bakhomi mænu. Brautir sem liggja til mænu frá stóra-saumskjamanum (nucleus raphe magnus) flytja venjulega serótónín auk annarra boðefna sem oft em morfínpeptíð. Endorfín og morfín loka fyrir þessa æsingu meðan andmorfín eins og naloxon valda ef til vill því að Péfnið nær snarlega yfírhöndinni aftur. Tafla 7. Gátlisti vid verkjaskoðun krabbameinssjúklinga. Hef ég tíma? Fara yfir sjúkraskrá, rannsóknaniðurstoður og verkjaskrá ef til er Ræöa viðviðkomandi hjúkrunarfræðing og lækni ef með þarf Sálrænir og félagslegir þættir: Fjolskyldusaga og heimilisaðstæður Atvinnusaga Menntun Hvað getur hann gert? Tómstundir Stuðningsaðilar Heilsufar fjólskyldu Sjúkrasaga önnur en varbar krabbameinib: Aðrir samhliðasjúkdómar Þol Ofnæmi gegn lyfjum Lyfja( misjnotkun Fyrri sjúkdómar Nákvæm kerfaskobun, sérstakleea taueaskobun Krabbameinssaga: Fyrri illkynja sjúkdómar Fjölskyldusaga Greining og þróun sjúkdómsins Arangur meðferðar og aukaverkanir Skilningur sjúklings á sjúkdómi og horfum Verkjaskobun: Fyrri verkjasaga. Fyrri saga um lyfja- og áfengisnotkun Verkjaskrá (fjoldi og staðsetning) Fyrir hvern verk: Upphaf og þróun Staðsetning og dreifing (geislun) Mynstur (viðvist, undanfarar) Styrkur (t.d. 0-10) Eðli Hvað veldur versnun? Hvað linar? Hvað hindrar verkurinn og hvernig? Ahrif á taugar og hreyfigetu Ahrif á æðar Aðrir þættir Núverandi verkjalyf (notkun, áhrif, aukaverkanir) Fyrri verkjalyf (notkun, áhrif, aukaverkanir) Skobun Samráb vib abra (verkiatevmi? svæfinearlækni? sjúkraþjálfa? sálíræbing? prest o.s.frv.) Vibbótarrannsóknír ? Muna Ivíiaforeioí! . Verkjagreining Mebíerbaráætlun Greina obrum sem um sjúklinginn hugsa vandlega frá niburstöbum og mebferb (hjúkrunarfræbingum, læknum, ættingjum, e.t.v fjölskyldufundur) Frágangur: Utskýra orsakir Ræða eðli sjúkdómsins (láta hinn sjúka rába ferbinni í samtalinu!) Ræða verkjahorfur Ræða hvað er til ráða Ráðleggingar Fylgja málum eftir - gefa nýjan tíma Skrá í gógn sjúklings niðurstóður; afrit til viðkomandi sjúkragæslumanna ' Hjáverkanir eru í textanum samheiti aukaverkana og hliðarverkana. 46 LÆKNANEMINN 1 1994 47. árg.
Page 1
Page 2
Page 3
Page 4
Page 5
Page 6
Page 7
Page 8
Page 9
Page 10
Page 11
Page 12
Page 13
Page 14
Page 15
Page 16
Page 17
Page 18
Page 19
Page 20
Page 21
Page 22
Page 23
Page 24
Page 25
Page 26
Page 27
Page 28
Page 29
Page 30
Page 31
Page 32
Page 33
Page 34
Page 35
Page 36
Page 37
Page 38
Page 39
Page 40
Page 41
Page 42
Page 43
Page 44
Page 45
Page 46
Page 47
Page 48
Page 49
Page 50
Page 51
Page 52
Page 53
Page 54
Page 55
Page 56
Page 57
Page 58
Page 59
Page 60
Page 61
Page 62
Page 63
Page 64
Page 65
Page 66
Page 67
Page 68
Page 69
Page 70
Page 71
Page 72
Page 73
Page 74
Page 75
Page 76
Page 77
Page 78
Page 79
Page 80
Page 81
Page 82
Page 83
Page 84
Page 85
Page 86
Page 87
Page 88
Page 89
Page 90
Page 91
Page 92
Page 93
Page 94
Page 95
Page 96
Page 97
Page 98
Page 99
Page 100
Page 101
Page 102
Page 103
Page 104
Page 105
Page 106
Page 107
Page 108
Page 109
Page 110
Page 111
Page 112
Page 113
Page 114
Page 115
Page 116
Page 117
Page 118
Page 119
Page 120
Page 121
Page 122
Page 123
Page 124
Page 125
Page 126
Page 127
Page 128
Page 129
Page 130
Page 131
Page 132
Page 133
Page 134
Page 135
Page 136
Page 137
Page 138
Page 139
Page 140
Page 141
Page 142
Page 143
Page 144
Page 145
Page 146
Page 147
Page 148
Page 149
Page 150
Page 151
Page 152
Page 153
Page 154
Page 155
Page 156
Page 157
Page 158
Page 159
Page 160
Page 161
Page 162
Page 163
Page 164
Page 165
Page 166
Page 167
Page 168
Page 169
Page 170
Page 171
Page 172
Page 173
Page 174
Page 175
Page 176
Page 177
Page 178
Page 179
Page 180
Page 181
Page 182

x

Læknaneminn

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Læknaneminn
https://timarit.is/publication/1885

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.