Læknaneminn


Læknaneminn - 01.04.1994, Qupperneq 31

Læknaneminn - 01.04.1994, Qupperneq 31
Tafla 1. Cadherín flokkar (9) I. í utanfrumuhluta kemur sama amínósýruröðin fyrir fjórum sinnum (four cadherin repeats). 1) “Klassísk” cadherín Hópur 1: (Finnast flest við beltistengi) N-cadherín R-cadherín P-cadherín E-cadherín B-cadherín EP-cadherín U-cadherín XB-cadherín Hópur 2: (Hlutverk og staðsetning óþekkt) Cadherín 6, 8-11 Aðrir hópar: M-cadherín (niuscle cadherín) Cadherín 5 (endothelial cadherín) 2) Cadherín sem vantar innanfrumuhluta (intracellular domain) T-cadherín 3) Desmósóm cadherín desmoglein 1-3 desmocollin 1-3 II. I utanfrumuhluta kemur sama amínósýruröðin fyrir oftar en fjórum sinnum og innanfrumuhlutinn er ólíkur. 1) Fat (prótein afurð ákveðins bœligens) 2) PC42 ('protocadherín ) 3) PC43 (annars konar ‘protocadherín ) Cadherín eru langflest byggð upp úr utanfrumu- , innanhimnu- (transmembrane) og innanfrumu- einingum (mynd 2) (9). Staðsetning cadherína í frumum takmarkast í flestum tilfellum við svæðið innan beltistengjanna (adherens junctions), þ.e. apicalt í frumunum en þó neðan (basalt) þéttitengsla (zonula adherens) (mynd 3). Nú hefur komið í ljós að svokölluð catenín (a, þ og y) brúa tengslin milli cadherína og örþræði beltistengja (actin filament) (mynd 2). Tilvera catenína er nauðsynleg til þess að cadherín geti starfað eðlilegasemsamloðunarsameindir(9,10,11,12), en nánar verður Qallað um áhrif catenína á starfsenri cadherínasíðar. í mörgum tilfellum gefa nöfn cadherína hugmynd um dreifingu þeirra í veijum líkamans. Þannig fmnst E-cadherín (epithelial) í frumuhimnum vel flestra þekjuveíja (13), N-cadherín (neural) í frumuhimnum tauga- og vöðvavefja (8) og P-cadherín (placental) í frumuhimnum músafylgju (14). Mikil skörun á sér þó stað, til dæmis fínnst P-cadherín mjög víða í þekjuvef líkamans (13) og frumur taugaveljar tjá B-, R-, T- og E-cadherín, þó tjáning þeirra á N- cadheríni sé mest áberandi (9). Eiginleikar og útbreiðsla E-, P- og N-cadherína eru best þekkt, enda algengust (12). HLUTVERK CADHERÍNA í EÐLILEGUM ÞEKJUVEF I eðli legum þekj uvef er samloðun mi 11 i þekj ufruma mikil. Arið 1944varsýntframáaðsákraftursemþarf til þess að rjúfa tengsl milli eðlilegra þekjufruma var þrefalt meiri en til að rjúfa tengsl milli illkynja fruma (8). Hér liggur beint við að ætla að minni tjáning eða virkni samloðunarsameinda milli illkynja fmma eigi hlutaðmáli. Hlutverk cadherína í eðlilegum þekjuvef er aðallega þríþætt: I fyrsta lagi er vitað að cadherín bindipróteinin skipta höfuðmáli fyrir samloðun þekjufruma því ef virkni annarra samloðunarsameinda er hindruð viðhalda fmmumartengslum sín á milli svo framarlega sem virkni cadherína er eðlileg. Ef virkni cadherína erafturámótihindruð, losnafrumurnar úr tengslum við hvor aðra (15). Mynd 3. Beltistengi (adherens junctions) ogþétti- tengsli (zonula adherens) milli þekjufruma ísmágirni. LÆKNANEMINN 1 1994 47. árg. 25
Qupperneq 1
Qupperneq 2
Qupperneq 3
Qupperneq 4
Qupperneq 5
Qupperneq 6
Qupperneq 7
Qupperneq 8
Qupperneq 9
Qupperneq 10
Qupperneq 11
Qupperneq 12
Qupperneq 13
Qupperneq 14
Qupperneq 15
Qupperneq 16
Qupperneq 17
Qupperneq 18
Qupperneq 19
Qupperneq 20
Qupperneq 21
Qupperneq 22
Qupperneq 23
Qupperneq 24
Qupperneq 25
Qupperneq 26
Qupperneq 27
Qupperneq 28
Qupperneq 29
Qupperneq 30
Qupperneq 31
Qupperneq 32
Qupperneq 33
Qupperneq 34
Qupperneq 35
Qupperneq 36
Qupperneq 37
Qupperneq 38
Qupperneq 39
Qupperneq 40
Qupperneq 41
Qupperneq 42
Qupperneq 43
Qupperneq 44
Qupperneq 45
Qupperneq 46
Qupperneq 47
Qupperneq 48
Qupperneq 49
Qupperneq 50
Qupperneq 51
Qupperneq 52
Qupperneq 53
Qupperneq 54
Qupperneq 55
Qupperneq 56
Qupperneq 57
Qupperneq 58
Qupperneq 59
Qupperneq 60
Qupperneq 61
Qupperneq 62
Qupperneq 63
Qupperneq 64
Qupperneq 65
Qupperneq 66
Qupperneq 67
Qupperneq 68
Qupperneq 69
Qupperneq 70
Qupperneq 71
Qupperneq 72
Qupperneq 73
Qupperneq 74
Qupperneq 75
Qupperneq 76
Qupperneq 77
Qupperneq 78
Qupperneq 79
Qupperneq 80
Qupperneq 81
Qupperneq 82
Qupperneq 83
Qupperneq 84
Qupperneq 85
Qupperneq 86
Qupperneq 87
Qupperneq 88
Qupperneq 89
Qupperneq 90
Qupperneq 91
Qupperneq 92
Qupperneq 93
Qupperneq 94
Qupperneq 95
Qupperneq 96
Qupperneq 97
Qupperneq 98
Qupperneq 99
Qupperneq 100
Qupperneq 101
Qupperneq 102
Qupperneq 103
Qupperneq 104
Qupperneq 105
Qupperneq 106
Qupperneq 107
Qupperneq 108
Qupperneq 109
Qupperneq 110
Qupperneq 111
Qupperneq 112
Qupperneq 113
Qupperneq 114
Qupperneq 115
Qupperneq 116
Qupperneq 117
Qupperneq 118
Qupperneq 119
Qupperneq 120
Qupperneq 121
Qupperneq 122
Qupperneq 123
Qupperneq 124
Qupperneq 125
Qupperneq 126
Qupperneq 127
Qupperneq 128
Qupperneq 129
Qupperneq 130
Qupperneq 131
Qupperneq 132
Qupperneq 133
Qupperneq 134
Qupperneq 135
Qupperneq 136
Qupperneq 137
Qupperneq 138
Qupperneq 139
Qupperneq 140
Qupperneq 141
Qupperneq 142
Qupperneq 143
Qupperneq 144
Qupperneq 145
Qupperneq 146
Qupperneq 147
Qupperneq 148
Qupperneq 149
Qupperneq 150
Qupperneq 151
Qupperneq 152
Qupperneq 153
Qupperneq 154
Qupperneq 155
Qupperneq 156
Qupperneq 157
Qupperneq 158
Qupperneq 159
Qupperneq 160
Qupperneq 161
Qupperneq 162
Qupperneq 163
Qupperneq 164
Qupperneq 165
Qupperneq 166
Qupperneq 167
Qupperneq 168
Qupperneq 169
Qupperneq 170
Qupperneq 171
Qupperneq 172
Qupperneq 173
Qupperneq 174
Qupperneq 175
Qupperneq 176
Qupperneq 177
Qupperneq 178
Qupperneq 179
Qupperneq 180
Qupperneq 181
Qupperneq 182

x

Læknaneminn

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Læknaneminn
https://timarit.is/publication/1885

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.