Andvari

Ukioqatigiit
Ataaseq assigiiaat ilaat

Andvari - 01.01.1988, Qupperneq 113

Andvari - 01.01.1988, Qupperneq 113
ANDVARI „STABAT MATER DOLOROSA" 111 um að yfirráðin yfir kerinu skipti sköpum. En móðirin í sögunni gengur hvorki að forsendum Gunnlaðar né Óðins. Ferð móðurinnar í bókinni sýnir henni smám saman að saga dóttur hennar Dísar/Gunnlaðar snýst ekki um veruleika heldur um sannleika16 og að saga dótturinnar er sönn, er sannur skáldskapur sem enginn getur svikið nema svíkja þar með sjálfsvitund sína og sjálfsvirðingu. Hvort tveggja hefur hún gert og þess vegna hefur hún líka svikið Dís og Gunnlöðu. En hún getur ógilt þau svik með því að ógilda kerfið sem skilyrtiþau. Hún getur látið þann heim farast og búið til nýjan heim, nýja hugsun. Þess vegna stelur hún kerinu og endurtekur afbrot dóttur sinnar og í þetta sinn er ránið á kerinu meðvituð, pólitísk aðgerð með fullri vitund um afleið- ingar aðgerðarinnar. Ég tók kerið og var með fullu ráði þegar ég tók það. Ekkert annað mun ég láta uppi við réttarhöldin. Ég verð því dæmd í fangelsi. Dís gat ég ekki bjargað en ég ætla að sjá til þess að sannleikurinn hennar verði ekki lokaður inni á geðveikrahæli í þetta sinn. Hlutverk ætlaði hún mér . . . þegar hún leit til mín og ráðstafaði mér . . . Þegar ég er sest í fangelsið ætla ég að skrifa niður allt sem ég hef rifjað upp á leið minni um háloftin. Og fiskurinn ljái ykkur heyrn því að ég ætla að tala máli okkar. Sannfæra ykkuröllum að ég/Dís/Gunnlöð hafi verið að endurheimta kerið. Ekkistela því. (196) Kerið skal endurheimt fyrir skáldskapinn, fyrir hið skapandi orð, fyrir sögu þeirra þriggja. Kerið hefur ekki sömu táknrænu merkingu fyrir móðurinni og fyrir Dís/ Gunnlöðu. Móðirin játast ekki undir lögmál og kerfi gyðjunnar á sama hátt og Gunnlöð, þó að hún samþykki lífsboðskap hennar. Og þegar hún spyr hvað sé að baki „Laganna“ og tekur sér stöðu með skáldskapnum, gerir hún uppreisn gegn lögmáli föðurins og Óðins. Vegna þess að skáldskapurinn getur ekki gengið neinu lögmáli á hönd, hann hlýtur alltaf að vera í uppreisn gegn hinum viðteknu bönnum. Kerið fær nýtt tákngildi í endi og upphafi Gunnlaðar sögu — eins og ég les hana. Kerið verður tákn leitarinnar, upp- reisnarinnar, nýrrar hugsunar sem viðurkennir bæði kynin — ekki með því að afneita muninum á þeim, heldur með því að viðurkenna hann og vinna úr honum á skapandi hátt. Og það er móðirin, sú sem stendur á mörkum tveggja heima og þekkir báða, sú sem þekkir bæði gleðina og þjáninguna sem fæðir sjálfa sig og dóttur sína í nýjum heimi sem aðeins er mögulegur í sönnum skáldskap: Og þið munuð sjá grannar hendur rétta fram kerið og bjóða ykkur að bergja lífsins vatn úr gullinni uppsprettu sem aldrei þrýtur meðan ykkur þyrstir . .. það hrærist... vatnið hrærist... það ólgar... það steypist sem voldug ljóðbylgja yfir barma uns ymur fyllir loft • • • og loks . . . í eldi úr brjósti fangans rís land. Og þá . . . Já, tvö tré á ströndu.
Qupperneq 1
Qupperneq 2
Qupperneq 3
Qupperneq 4
Qupperneq 5
Qupperneq 6
Qupperneq 7
Qupperneq 8
Qupperneq 9
Qupperneq 10
Qupperneq 11
Qupperneq 12
Qupperneq 13
Qupperneq 14
Qupperneq 15
Qupperneq 16
Qupperneq 17
Qupperneq 18
Qupperneq 19
Qupperneq 20
Qupperneq 21
Qupperneq 22
Qupperneq 23
Qupperneq 24
Qupperneq 25
Qupperneq 26
Qupperneq 27
Qupperneq 28
Qupperneq 29
Qupperneq 30
Qupperneq 31
Qupperneq 32
Qupperneq 33
Qupperneq 34
Qupperneq 35
Qupperneq 36
Qupperneq 37
Qupperneq 38
Qupperneq 39
Qupperneq 40
Qupperneq 41
Qupperneq 42
Qupperneq 43
Qupperneq 44
Qupperneq 45
Qupperneq 46
Qupperneq 47
Qupperneq 48
Qupperneq 49
Qupperneq 50
Qupperneq 51
Qupperneq 52
Qupperneq 53
Qupperneq 54
Qupperneq 55
Qupperneq 56
Qupperneq 57
Qupperneq 58
Qupperneq 59
Qupperneq 60
Qupperneq 61
Qupperneq 62
Qupperneq 63
Qupperneq 64
Qupperneq 65
Qupperneq 66
Qupperneq 67
Qupperneq 68
Qupperneq 69
Qupperneq 70
Qupperneq 71
Qupperneq 72
Qupperneq 73
Qupperneq 74
Qupperneq 75
Qupperneq 76
Qupperneq 77
Qupperneq 78
Qupperneq 79
Qupperneq 80
Qupperneq 81
Qupperneq 82
Qupperneq 83
Qupperneq 84
Qupperneq 85
Qupperneq 86
Qupperneq 87
Qupperneq 88
Qupperneq 89
Qupperneq 90
Qupperneq 91
Qupperneq 92
Qupperneq 93
Qupperneq 94
Qupperneq 95
Qupperneq 96
Qupperneq 97
Qupperneq 98
Qupperneq 99
Qupperneq 100
Qupperneq 101
Qupperneq 102
Qupperneq 103
Qupperneq 104
Qupperneq 105
Qupperneq 106
Qupperneq 107
Qupperneq 108
Qupperneq 109
Qupperneq 110
Qupperneq 111
Qupperneq 112
Qupperneq 113
Qupperneq 114
Qupperneq 115
Qupperneq 116
Qupperneq 117
Qupperneq 118
Qupperneq 119
Qupperneq 120
Qupperneq 121
Qupperneq 122
Qupperneq 123
Qupperneq 124
Qupperneq 125
Qupperneq 126
Qupperneq 127
Qupperneq 128
Qupperneq 129
Qupperneq 130
Qupperneq 131
Qupperneq 132
Qupperneq 133
Qupperneq 134
Qupperneq 135
Qupperneq 136
Qupperneq 137
Qupperneq 138
Qupperneq 139
Qupperneq 140
Qupperneq 141
Qupperneq 142
Qupperneq 143
Qupperneq 144
Qupperneq 145
Qupperneq 146
Qupperneq 147
Qupperneq 148
Qupperneq 149
Qupperneq 150
Qupperneq 151
Qupperneq 152
Qupperneq 153
Qupperneq 154
Qupperneq 155
Qupperneq 156
Qupperneq 157
Qupperneq 158
Qupperneq 159
Qupperneq 160
Qupperneq 161
Qupperneq 162
Qupperneq 163
Qupperneq 164
Qupperneq 165
Qupperneq 166
Qupperneq 167
Qupperneq 168
Qupperneq 169
Qupperneq 170
Qupperneq 171
Qupperneq 172
Qupperneq 173
Qupperneq 174
Qupperneq 175
Qupperneq 176
Qupperneq 177
Qupperneq 178
Qupperneq 179
Qupperneq 180

x

Andvari

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Andvari
https://timarit.is/publication/346

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.