Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.06.2014, Blaðsíða 63

Tímarit Máls og menningar - 01.06.2014, Blaðsíða 63
K y n l e g a r s ö g u r TMM 2014 · 2 63 fjallað um hér, fjölgar þeim ekki mikið. Á fyrri hluta ársins kom út skáldsaga eftir Björgu Magnúsdóttur, Ekki þessi týpa, hreinræktuð skvísubók sem lýsir lífi nokkurra vinkvenna í Reykjavík og samskiptum þeirra á milli og við karla sem upp til hópa virðast vera óttalega misheppnaðir og óþroskaðir. Ef marka má mynd bókarinnar af íslenskum samtíma felst lítil von í íslenskum karlmönnum. víðar má finna umfjöllun um íslenska karlmenn í skáld- sögum síðasta árs en þótt hún sé ekki alltaf upplífgandi eða veki bjartsýni er hún víða flóknari en í sögu Bjargar. Karlmennskan er ekkert grín Það eru engar fréttir að mestöll mannkynssagan, og þá ekki síður bók- mennta sagan, var langt fram á síðustu öld hreinræktuð karlasaga. Sagan var skrifuð af körlum um karla og sjaldan var efast um hlutverk þeirra, konur voru hitt kynið, frávik frá norminu. Kvenna- og kynjasaga og kvenna- og kynjafræði hafa auðvitað breytt því hvernig við horfum á konur í sögunni eða leitum skýringa á fjarveru þeirra. En nýjar áherslur hafa líka beint sviðs- ljósinu að körlum, þeir reynast líka vera kyn og ekkert sjálfgefið við þá. Karl- mennska reynist síst einfaldari en hitt kynið, hugmyndir okkar um það hvað er karlmannlegt, hvað er kvenlegt og ekki síst hvað er ókarlmannlegt eru flóknar og undirorpnar sögulegum breytingum og forsendum.6 Á síðasta ári komu út furðumargar skáldsögur þar sem karlmennskan reynist einmitt vera vandamál bæði í samtíma og sögu. Börkur Gunnarsson sendi frá sér stutta skáldsögu sem nefnist Hann. Eins og titillinn gefur til kynna er þar ráðist beint að vandanum, karlmennskunni eins og hún birtist okkur í íslenskum samtíma og eins og hún hefur mótast síðustu áratugi. Í sögunni er sögð saga nafnlauss íslensks verkamanns og fjölskyldu- föður. Nafnleysið er engin tilviljun, að einhverju leyti er aðal persónan tákn- gervingur ákveðinnar kynslóðar og rótgróinna hugmynda um karlmennsku og þess hvernig tengsl hennar við vinnu og hlutverk fyrirvinnunnar hafa sett mark sitt á alla 20. öldina. Hann er fyrst og fremst táknsaga, persónurnar lifna aldrei við og eiga kannski ekki að gera það. Þessu fylgir nokkur kuldi og fjarlægð, sögumaður teflir persónunum fram eins og peðum á skákborði sem fulltrúum ákveðinna manngerða í samfélaginu en fer ekki nálægt þeim. Í annarri skáldsögu sinni, Síðasta elskhuganum, tekst valur Gunnarsson á hendur það verkefni að greina eina vídd karlmennskunnar með aðstoð átrúnaðargoðs síns, Leonards Cohen. Í sögu vals segir íslenskur karlmaður á fyrstu stigum miðöldrunar sögu sína til nokkurra ára og í gegnum sam- bönd við nokkrar konur. Inn í söguna er svo fléttað söguköflum af Leonard Cohen, bæði einkalífi hans og tónlistarferli. Nafnlausi elskhuginn í sögu vals spólar í sömu hjólförunum og hefur gert lengi. Líf hans er röð af samböndum sem flest hefjast á vel æfðum mökunardansi sem fer fram á íslenskum börum eftir miðnætti um helgar.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144

x

Tímarit Máls og menningar

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.