Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.06.2014, Síða 86

Tímarit Máls og menningar - 01.06.2014, Síða 86
A r t h u r B j ö r g v i n B o l l a s o n 86 TMM 2014 · 2 kemur hafi gert víðreist, áður en hann lagði upp í Íslandsferðina, eru flestir á einu máli um þetta atriði. Blæbrigðaríkari náttúra en sú íslenska muni vandfundin. Þessa verða allir varir sem fylgja erlendum ferðamönnum um hálendi og víðerni landsins. Og það er ekki síst víðsýnið sem hrífur huga erlendra gesta á fjöllum uppi. Sem og hitt að sjaldnast er nokkurt mannvirki að sjá. Hægt er að fara um víðar lendur án þess að koma nokkurs staðar auga á neina „bletti á náttúrunnar stóru bók“. Og fyrir utan þann sálar- þvott sem fyrr var nefndur og margur erlendur gestur hefur talið sig finna í návígi við ósnortna náttúru landsins, þá er eins og auðnin hafi stundum eins konar „trúarleg“ áhrif á þá sem um hana fara. Ekki bara að fjöllin breytist í „dómkirkjur jarðarinnar“, eins og Ruskin komst að orði, heldur fara upp- lýstir Evrópubúar að finna fyrir einhvers konar dulmagni, sem þeir rekja að nokkru leyti til náttúrunnar. Þessi tilfinning getur jafnvel orðið svo sterk að hún beri erlenda gesti ofurliði. Sem dæmi um þetta er grein sem birtist í víðfrægu þýsku tímariti fyrir fáeinum árum. Greinina skrifaði blaðakona og rithöfundur á miðjum aldri. Í greininni lýsir konan því, þegar hún fer með Kristleifi, bónda á Húsafelli, í ökuferð á jeppa inn að stóru gljúfri, uppi í fjall- inu fyrir ofan bæinn. Eftir að hafa haft á orði, hve örugglega bóndinn stýri jeppanum yfir ár og læki, um vegleysur upp á fjallið, segir greinarhöfundur: Á Íslandi eru margir staðir, sem geta gert mann orðlausan. Þetta er einn sá áhrifa- mesti, sem ég hef séð, með lítils háttar gróðri upp í miðjar hlíðar, vindi, vatni og fjólubláum og grænum steinum sem hrynja niður í dalinn fyrir neðan. Mér finnst ég ekki vera stærri eða merkilegri en mosinn sem hér grær. Eins og ég sé ekki annað en hóstakjöltur jarðsögunnar, örsmá og skipti engu máli. Og skyndilega verður mér ljóst, hvers vegna menn trúa hér á útburðarvæl í barni, sem fátæk vinnukona á að hafa borið út í þessu gljúfri endur fyrir löngu. Nú vill svo til að ég var sjálfur með í þessari ökuferð. Og ég þykist þess full- viss að hvorki ég né kunningi minn, Kristleifur bóndi á Húsafelli, eigum eftir að gleyma því sem gerðist, þegar við komum með konunni upp á barm hins mikla gljúfurs í fjallinu. Þessi annars hvatvísa og lífsreynda kona umbreytt- ist beinlínis í það hóstakjöltur jarðsögunnar sem hún talar um í greininni. Þegar hún steig út úr jeppanum þarna á fjallinu gagntók dulmagn staðarins hana svo gjörsamlega, að hún brast í grát. Hún stóð þarna á gljúfurbarm- inum, hátt uppi á fjallinu, og tárin streymdu niður kinnarnar. Hún sagði mér eftir á að þrátt fyrir að hún hefði farið víða og komið í allar heimsálfur, hefði hún aldrei orðið fyrir neinu þessu líku. Hún hefði aldrei kynnst því fyrr að landslag hefði snortið hana svo djúpt og komið jafn miklu róti á hugann. Þar sem hún stóð þarna uppi á fjallinu hafi hún orðið fyrir snert af dulrænni reynslu, sem hefði verið henni lokuð bók til þessa. Ástæðan fyrir því að ég var svo margorður í upphafi máls um það, hvernig íslenskir höfundar hafa lýst hughrifum sínum af náttúru landsins, var einfaldlega sú að þessum lýsingum svipar mjög til þess sem erlendir gestir hafa skrifað um sama efni.
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132
Síða 133
Síða 134
Síða 135
Síða 136
Síða 137
Síða 138
Síða 139
Síða 140
Síða 141
Síða 142
Síða 143
Síða 144

x

Tímarit Máls og menningar

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.