Hugur - 01.01.1988, Page 118

Hugur - 01.01.1988, Page 118
HEIMURINN EINS OG HANN ER HUGUR Heimurinn eins og hann er gefinn, eins og á að sjá hann, mynda hann eða lýsa honum veitir okkur þannig ekki aðgang að heiminum eins og hann er. 5. Heimurinn eins og hann er. Við erum nú komin að spumingunni: Hvemig er hann þá, heimurinn eins og hann er? Ógnar vinskapur óvina minna mér enn? Það lítur svo sannarlega út fyrir það, því ég var að enda við að komast að þeirri niðurstöðu dulspekingsins að ekki sé til nein leið til að setja heiminn fram eins og hann er. En ef það sem ég hef verið að segja virðist í fyrstu styrkja vinskap okkar, mun nánari skoðun sýna að í raun hefur verið grafið undan honum. Sú aðfinnsla, að tiltekin sönn lýsing afbaki heiminn eða sé honum ótrú, verður að skiljast í ljósi fyrirframgefinnar flokk- unar á lýsingum eftir afbökun þeirra eða í ljósi fyrirframgefins stigsmunar á trúnaði sannra lýsinga við góðar myndir. En ef við segjum að allar sannar lýsingar og góðar myndir séu jafn- skakkar, við hvaða viðmið eða mælikvarða á afbökun emm við þá að miða? Við höfum ekki lengur fyrir okkur neina skýra hugmynd um hvað afbökun er. Þannig hafna ég þeirri hug- mynd að til sé nokkur annar prófsteinn á raunsæi og nákvæmni en það hvort mynd er góð eða lýsing sönn. Til eru mjög marg- ar ólíkar og jafnsannar lýsingar á heiminum og sanngildi þeirra er eini mælikvarðinn á afbökun þeirra. Og þegar við segjum að þær séu allar bundnar við eina eða aðra venju, þá er- um við jafnframt að segja að engin af þessum ólíku lýsingum sé sú eina sanna, þar eð hinar séu einnig sannar. Engin þeirra lýsir heimshættinum - heiminum eins og hann er - en hver þeirra um sig lýsir einum hætti heimsins. Ef ég væri spurður hver væri fæða mannskepnunnar, yrði ég að svara „engin“. Því að til em margar fæðutegundir. Og ef ég er spurður hvemig heiminum er hagað, verð ég sömuleiðis að svara „engan veginn“. Því að heiminum er hagað á margan hátt. Dulspekingurinn telur að heiminum sé hagað á einhvem hátt og að þessum hætti verði ekki lýst. Fyrir mér er ekki til neinn einn heimsháttur; og þá verður honum vitaskuld ekki lýst. En heiminum er hagað á margan hátt, og sérhver sönn 116
Page 1
Page 2
Page 3
Page 4
Page 5
Page 6
Page 7
Page 8
Page 9
Page 10
Page 11
Page 12
Page 13
Page 14
Page 15
Page 16
Page 17
Page 18
Page 19
Page 20
Page 21
Page 22
Page 23
Page 24
Page 25
Page 26
Page 27
Page 28
Page 29
Page 30
Page 31
Page 32
Page 33
Page 34
Page 35
Page 36
Page 37
Page 38
Page 39
Page 40
Page 41
Page 42
Page 43
Page 44
Page 45
Page 46
Page 47
Page 48
Page 49
Page 50
Page 51
Page 52
Page 53
Page 54
Page 55
Page 56
Page 57
Page 58
Page 59
Page 60
Page 61
Page 62
Page 63
Page 64
Page 65
Page 66
Page 67
Page 68
Page 69
Page 70
Page 71
Page 72
Page 73
Page 74
Page 75
Page 76
Page 77
Page 78
Page 79
Page 80
Page 81
Page 82
Page 83
Page 84
Page 85
Page 86
Page 87
Page 88
Page 89
Page 90
Page 91
Page 92
Page 93
Page 94
Page 95
Page 96
Page 97
Page 98
Page 99
Page 100
Page 101
Page 102
Page 103
Page 104
Page 105
Page 106
Page 107
Page 108
Page 109
Page 110
Page 111
Page 112
Page 113
Page 114
Page 115
Page 116
Page 117
Page 118
Page 119
Page 120
Page 121
Page 122
Page 123
Page 124
Page 125
Page 126
Page 127
Page 128
Page 129
Page 130
Page 131
Page 132

x

Hugur

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Hugur
https://timarit.is/publication/603

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.