Hugur - 01.01.1988, Blaðsíða 45

Hugur - 01.01.1988, Blaðsíða 45
HUGUR__________________________________________ATLI HARfiARSON V Eins og ég hef þegar sagt, þá felur neitun þess að til séu hlutir eins og skuggar ekki í sér að allt tal um skugga sé úr lausu lofti gripið, heldur að það sé á einhvern hátt villandi að vísa til skugga og að réttara sé að gera grein fyrir því sem rnenn hafa viljað tjá með því að tala um skugga með því að vísa til annarra hluta og gefa þeim einkunnir (líkt og „að vera skyggður..."). En þar sem við virðumst hafa frjálst val um hvað við köllum hluti og hverju við gerum grein fyrir með því einu að gefa öðrum hlutum einkunnir, þá virðist það harla lítil uppgötvun að uppgötva að eitthvað sé ekki hlutur heldur eitthvað sem réttara er að gera skil með því að gefa öðrum hlutum einkunnir eða að eitthvað sem ekki hefur talist til hluta sé í raun og veru hlurur og því sé ekki gert rétt til með því að tala aðeins um það með því að gefa öðrum hlutum einkunnir. Heimspekingar tala þó stundum eins og „uppgötvanir" af þessu tagi séu þess virði að eyða orðum á þær. Við getum skipt þessum „uppgötvunum" í tvo hópa, þar sem annars vegar eru hlutgervingar og hins vegar útrýmingar. Hlutgerving er það að taka eitthvað í tölu hluta sem áður var gerð grein fyrir með því einu að gefa öðrum hlutum einkunnir. Þannig er sú kenning Davidsons17 að til séu einstakir atburðir, gott dæmi um hlutgervingu. Útrýming felst aftur á móti í því að „sýna fram á" að eitthvað sem talið hefur verið til hluta sé ekki hlutur, heldur eitthvað sem réttara er að gera grein fyrir með því að gefa öðr- um hlutum einkunnir. Sem dæmi um útrýmingu af þessu tagi má nefna árás Chisholms á skynreyndir.18 Við skulum nú líta svolítið nánar á útrýmingar. Einhver skipulegasta og mesta útrýmingarherferð sem farin hefur ver- ið, var farin undir merkjum svonefndrar rökeindahyggju19 17 Sjá aths. 5. 18 Sjá aths. 3. 19 Útrýmingar rökeindahyggjumanna og pósitífista í byrjun aldarinnar voru framkvæmdar í þeirri trú að það væri í raun og veru hægt að útrýma öllu nema frumeiningum veruleikans án þess að neitt færi for- görðum. Þ.e. þeir trúðu því að hægt væri að þýða setningar um það sem útrýmt var yfir á setningar um frumeiningar veruleikans á'n þess að nokkur hluti innihalds þeirra glataðist. Þessi trú heitir smættarhyggja 43
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132

x

Hugur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Hugur
https://timarit.is/publication/603

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.