Tímarit Þjóðræknisfélags Íslendinga - 01.01.1941, Síða 32

Tímarit Þjóðræknisfélags Íslendinga - 01.01.1941, Síða 32
8 TÍMARIT ÞJÓÐRÆKNISFÉLAGS ÍSLENDINGA sama breiddarstigi og England, og ef menn kæmust þangað, mundi auðvelt að fylgja ströndinni í suð- vestur alt til Cathay, Kryddeyj- anna (Molucca eyjanna) og Ind- lands. Þetta var í samræmi við ferðabók Marco Polo’s og fyrnefnt rit Pierre d’Ailly’s. Hvort Cabot var sjómaður, kaup- maður eða verslunarerindreki i þjónustu annara, er ekki víst, enda gátu menn verið þetta alt í einu á þeim tímum. Hann virðist hafa verið vel að sér í siglingafræði og landfræði eftir þeirra tíma mæli- kvarða, ennfremur að hafa verið vel lesinn, vel máli farinn, og haft brennandi áhuga á málefni sínu, verið hagsýnn hugsjónamaður. Það er í mæli, að hann hafi fyrst leitað fyrir sér á Spáni og í Portú- gal um styrk til vesturferðar, en enga áheyrn fengið. Líklega í kring- um 1484 mun hann hafa farið til Englands og sest að í Lundúnum, en síðar flutt til Bristol. Sá bær var á miðöldunum mikill verslunar- staður, og íbúar hans kunnir að miklum áhuga og atorku. Suður á bóginn versluðu þeir aðallega við Portúgal, og norður á bóginn við ísland. Ýmsar kaupmannaættir (Jays, Thornes, og Eliots) versluðu við bæði löndin. Það er .því mjög líklegt, að sögur úr suðri og norðri, um landafundi, hafi borist þangað, enda fengust Bristolsbúar sjálfir við landaleitir. John Jay hinn yngri mun hafa farið vestur í haf 1480 til að leita Brasyl-eyjunnar (írskt orð, sem þýðir Sælueyja), verið nokkra mánuði í þeirri ferð, en ekkert fundið. Líklega hafa fleiri slíkar ferðir verið farnar, þó menn viti eigi gjörla nú, enda hafa glat- ast margar heimildir og skjöl við- víkjandi sögu borgarinnar; hafa sumir haldið því fram, að Cabot hafi tekið þátt í þeim ferðum, en það er óvíst. En þessar ferðir hafa að líkindum verið allar í suð- vestur og því aldrei borið neinn árangur. Cabot hefir auðvitað leitað styrks hjá Englendingum til að koma fyr- irætlunum sínum í framkvæmd, en litla áheyrn fengið. En svo kom íregnin um fyrstu ferð Columbusar, og þá komst skriður á málið, og loks gefur Hinrik VII. honum einka- leyfi 5. marz 1496 til að sigla undir ensku flaggi með fimm skipum og tilhlýðilegum skipshöfnum til hvaða landa og stranda sem vera skal í austur, vestur og norður, og taka til eignar í nafni konungs heiðin lönd, áður ókunn kristnum mönn- um. Ekki er suðurátt nefnd í bréf- inu og er það líklega gert til þess að ekki sé gengið á rétt Spánverja. Cabot mátti ekki taka stefnu sunn- ar en breiddarstig Englands, en fyndi hann þar lönd, gat hann fylgt strandlengju þeirra suður eða norð- ur eftir, ef aðrir kristnir menn hefðu ekki tekið þær til eignar. James A. Williamson, enski sagnaritarinn, sem hefir skrifað mjög fróðlega bók um ferðir Cabot- anna, er þeirrar skoðunar, að bak við þessi ákvæði leyfisbréfsins liggi einmitt vitneskja um Vínland og Markland; Bristolsbúar hafi vitað, að þarna vestur frá lá land, sem náði langt norður eftir, norður fyrir breiddarstig Englands, og þeir get- ið þess nú til, að þetta mundi vera meginland Asíu, og því líka na langt suður eftir, og þetta land hafi konungur viljað tryggja sér.
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132
Síða 133
Síða 134
Síða 135
Síða 136
Síða 137
Síða 138
Síða 139
Síða 140
Síða 141
Síða 142
Síða 143
Síða 144
Síða 145
Síða 146
Síða 147
Síða 148
Síða 149
Síða 150
Síða 151
Síða 152
Síða 153
Síða 154
Síða 155
Síða 156
Síða 157
Síða 158
Síða 159
Síða 160
Síða 161
Síða 162
Síða 163
Síða 164
Síða 165
Síða 166
Síða 167
Síða 168
Síða 169
Síða 170
Síða 171
Síða 172
Síða 173
Síða 174
Síða 175
Síða 176
Síða 177
Síða 178
Síða 179
Síða 180
Síða 181
Síða 182
Síða 183
Síða 184
Síða 185
Síða 186
Síða 187
Síða 188
Síða 189
Síða 190
Síða 191
Síða 192
Síða 193
Síða 194

x

Tímarit Þjóðræknisfélags Íslendinga

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Tímarit Þjóðræknisfélags Íslendinga
https://timarit.is/publication/895

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.